Viêm thanh quản cấp tính
Tham khảo tư liệu:
Viêm thanh quản cấp tính
Viêm thanh quản cấp tính là tình trạng viêm cấp tính của niêm mạc thanh quản, thường thứ phát sau viêm mũi cấp tính, viêm xoang, viêm họng cấp tính, là một phần của nhiễm trùng toàn bộ đường hô hấp trên và cũng có thể xảy ra đơn lẻ. Đôi khi la hét ầm ĩ, sử dụng giọng nói quá mức và ho dữ dội cũng có thể gây viêm thanh quản cấp tính. Nếu xảy ra ở trẻ em thì tình trạng nghiêm trọng hơn, nguyên nhân thường gặp giống như viêm họng cấp tính, nói chung là các triệu chứng toàn thân không rõ ràng, trường hợp nhẹ thì chỉ khàn giọng, giọng nói thô, trầm và khàn. Sau này bệnh có thể dần dần trầm trọng hơn, thậm chí mất giọng hoàn toàn, gây đau họngvà toàn thân khó chịu, cá biệt có bệnh nhân có thể sốt, ớn lạnh. Các triệu chứng khác bao gồm ho, có đờm, khô họng, ngứa và cảm giác có dị vật. Những người bị sưng thanh quản nghiêm trọng cũng có thể bị khó thở khi hít vào, nhưng điều này hiếm khi xảy ra ở người lớn. Viêm thanh quản cấp tính có thể xảy ra cùng lúc với viêm họng cấp tính hoặc cũng có thểphát tác đơn độc.
Cách chữa trị của y học cổ truyền:
Y học cổ truyền cho rằng “Cấp tính hầu viêm” (急性喉炎)viêm thanh quản cấp tính thuộc phạm trù “viêm thanh quản cấp tính” trong y học cổ truyền, cơ chế bệnh sinh của nó là:
(1) Phong hàn xâm phạm cổ họng, ảnh hưởng công năng tuyên túc của phổi;
(2) Phế vị uẩn nhiệt lại cảm thụ phong nhiệt. Nhữngđiểm biện chứng luận trị chính yếu như sau:
1/ Hội chứng hong hàn xâm phạm cổ họng: Bệnh khởi phát nhanh, thanh âm trầm khàn, họng đau nhẹ không thoải mái, ho, thanh đới có màu hồng nhạt sưng nhẹ, kèm theo phát sốt ghét lạnh, nghẹt mũi chảy nước mũi; Chất lưỡi hồng nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù khẩn.
Trị pháp: Khứ phong tán hàn, tuyên phế khai âm.
Lục vị thang gia giảm:
Kinh giới 13g Phòng phong 10g Cương tàm 9g
Bạc hà 12g Cát cánh 9g Cam thảo 6g. Giọng khàn nặng gia Ma hoàng 6g (Trọng tiễn là sắc kỹ)* Hạnh nhân 9g; Ho nhiều gia Bạch tiền 9g Tử uyển sao 9g; Ghét lạnh phát sốt nhiều có thể uoodsng kèm với Kinh phòng bại độc tán.
2/ Hội chứng phong nhiệt xâm phạm cổ họng: Giọng khàn hoặc mất tiếng, họng bị nóng rát khô và đau, sốt hoặc ho thì khàn giọng tăng nặng, họng sưng trướng, thanh đới màu hồng, kèm theo phát sốt ớn lạnh, ho đàm vàng đặc; Đầu lưỡi hồng, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch phù sác.
Trị pháp : Trừ phong thanh nhiệt, tuyên phế khai âm.
Xử phương: Sơ phong thanh nhiệt thang gia giảm: Kinh giới 15g Phòng phong 15g Ngưu bàng 10g Kim ngân hoa 30g Tang bạch bì 15g Hoàng cầm 15g Huyền sâm 16g Thiên hoa phấn 15g Xích thược 9g Ngọc hồ điệp 15g Bạn đại hải 15g Chiết bối mẫu 6g Cát cánh 9g Cam thảo 3g.
3/ Hội chứng phế vị nhiệt thịnh: Thanh âm khàn rõ rệt, đau đầu kịch liệt, khó nuốt, cổ họng đỏ tươi, sưng và đau, dây thanh âm đỏ và phủ đầy dịch tiết màu vàng đục, kèm theo sốt cao khát nước, khó chịu bất an, hôi miệng và táo bón; Chất lưỡi hồng rêu lưỡi vàng, mạch hồng sác.
Trị pháp: Thanh tiết phế vị, giải độc lợi yết tiêu thũng.
Xử phương: Thanh yết lợi cách thang gia giảm:
Liên kiều 15g Chi tử 12g Hoàng cầm 15g Ngưu bàng 12g Bạc hà 9g Huyền sâm 30g Đại hoàng 10g Huyền minh phấn 15g Thuyền y 15g Ngọc hồ điệp 30g Bạn đại hải 10g Cương tàm 9g Cát cánh 6g Cam thảo 3g. Điều trị bên ngoài dùng Băng bằng tán (Băng bằng 20g, Băng phiến 3g, Huyền minh phấn 20g, Chu sa 1g) tất cả tán thành bột, đắp vào nơi bị bệnh.
Bạn cũng có thể sử dụng thuốc tiêm thanh nhiệt giải độc cộng với thuốc tiêm Ngư tinh thảo, thêm một ít vụ hóa bạc hà để hít nguyên tử hóa siêu âm để giảm các triệu chứng ở cổ họng, mỗi ngày một lần; hoặc uống Thuốc Lục thần hoàn, Viên ngậm San hô Hợp chất và Viên ngậm Hợp chất Đông lăng thảo, cũng có thể phát huy tác dụng vai trò làm giảm các triệu chứng cục bộ.
Viêm nắp thanh quản cấp tính
Nắp thanh quản là một trong những sụn của thanh quản, có hình chiếc lá, nằm ở “Thập tự lộ” (十字路) ngã tư của khí quản và thực quản, chỉ đạo cả hai thực hiện công việc riêng của mình. Nếu xảy ra tai nạn với “người chỉ huy” này (chẳng hạn như viêm cấp tính), người bệnh sẽ gặp nhiều vấn đề không mong muốn, rắc rối, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
Viêm hội khánh cấp tính là một trong những bệnh nghiêm trọng về thanh quản, chủ yếu xảy ra vào mùa dịch cúm mùa đông xuân, những năm gần đây số ca mắc bệnh ngày càng gia tăng. Bệnh có đặc điểm khởi phát đột ngột, diễn biến nhanh, có thể dẫn đến tử vong đột ngột do ngạt thở vì tắc nghẽn đường hô hấp trong vòng 2-3 giờ. Master Wo đến từ một nhà máy ở Hàng Châu là một trong những trường hợp đột ngột bị ngạt thở khi đang chuyển từ bệnh nhân ngoại trú sang bệnh nhân nội trú vì căn bệnh này và được cứu sống nhờ phẫu thuật cắt khí quản khẩn cấp ngay tại chỗ. Nói chung, viêm nắp thanh quản cấp tính đơn giản phổ biến hơn ở người lớn và có thể chữa khỏi nếu được điều trị kịp thời và đúng cách. Nguyên nhân của bệnh này bao gồm cảm lạnh, mệt mỏi, hút thuốc và uống rượu quá nhiều, chấn thương nắp thanh quản, tuổi già và bệnh tật. Nó có thể là nguyên phát hoặc do nhiễm vi khuẩn sau nhiễm virus thứ phát, chẳng hạn như bệnh cúm dạng cầm máu loại B (trẻ em) và viêm phổi dạng viên đôi. Cầu khuẩn bồ đào (người lớn) là chính.
Bệnh chủ yếu biểu hiện dưới dạng các triệu chứng ngộ độc toàn thân như rét run, sốt cao và khó chịu toàn thân. Ngoài ra, có thể gặp khó nuốt, trường hợp nặng có thể ho kèm theo nôn mửa và há miệng chảy dãi, Trong trường hợp nhẹ, có thể cảm thấy dị vật trong cổ họng. Nếu bệnh tiến triển nhanh có thể xuất hiện khó thở, chủ yếu là khó thở khi hít vào, kèm theo thở rít và ngáy the thé, phát âm không rõ ràng, nhanh chóng gây ngạt thở. Nếu bệnh nhân có biểu hiện ung thư vòm họng rõ ràng nhưng khám họng không rõ ràng thì bệnh nhân nên tiếp tục sử dụng nội soi thanh quản để kiểm tra nắp thanh quản để tránh chẩn đoán nhầm, lúc này nắp thanh quản có thể thấy tắc nghẽn, sưng tấy, chủ yếu ở niêm mạc lưỡi, hoặc phù nề. chẳng hạn như thịt quả vải tươi. Có thể hình thành áp xe nắp thanh quản dạng thịt, hình cầu, đôi khi màu vàng. Các hạch bạch huyết sâu ở cổ bị sưng và đau ở một hoặc cả hai bên. Không nên ấn lưỡi quá nhanh hoặc quá mạnh trong quá trình khám để tránh gây phản xạ dây thần kinh phế vị và đột tử.
Chúng ta nên hết sức cảnh giác với căn bệnh này, một khi đã chẩn đoán rõ ràng, không nên để người bệnh dễ dàng rời bệnh viện, nên khuyên người bệnh nhập viện theo dõi, điều trị để tránh tai nạn, đồng thời nên đưa ra ngay biện pháp xử lý. tiêm tĩnh mạch một lượng lớn thuốc kháng sinh và thuốc nội tiết tố. Hầu hết bệnh nhân sẽ thuyên giảm. Ngoài ra, cần bổ sung thêm canxi và thuốc chống dị ứng. Chú ý cân bằng nước, điện giải và các triệu chứng ngộ độc của các cơ quan chính . Nếu đã hình thành áp xe thì phải rạch và dẫn lưu mủ kịp thời, nếu khó thở nặng thì phải phẫu thuật mở khí quản.
Biểu hiện lâm sàng của bệnh viêm thanh quản truyền nhiễm cấp tính là gì?
Viêm thanh quản truyền nhiễm cấp tính là tình trạng viêm lan tỏa cấp tính của niêm mạc thanh quản. Bệnh xảy ra thường xuyên hơn vào mùa đông xuân, thường gặp ở trẻ em từ 1 đến 3 tuổi, có thể gây tắc nghẽn đường hô hấp, nguy hiểm đến tính mạng.
Biểu hiện lâm sàng: Viêm thanh quản cấp tính chủ yếu là thứ phát sau nhiễm trùng đường hô hấp trên, cũng có thể là triệu chứng báo trước hoặc biến chứng của các bệnh truyền nhiễm cấp tính.
Nhẹ: Hầu như không sốt hoặc sốt nhẹ, chỉ ho khan và khàn giọng nhẹ.
Bệnh nặng: khởi phát cấp tính, triệu chứng nặng, thường sốt cao, khàn giọng, ho khan, chảy nước mũi và tắc nghẽn thanh quản, trường hợp nặng có thể ho ra dịch tiết ở họng, tím tái, khó chịu, hơi đỡ nhẹ. Kiểm tra tình trạng tắc nghẽn ở cổ họng, sưng dây thanh âm và sưng tấy ở niêm mạc dưới thanh môn, dẫn đến khoang thanh quản hẹp và các triệu chứng tắc nghẽn thanh quản khác nhau. Các triệu chứng thường nhẹ vào ban ngày và nặng hơn vào ban đêm sau khi chìm vào giấc ngủ do cơ họng bị giãn và tắc nghẽn dịch tiết. Một số trẻ mắc bệnh bị nghẹn thức ăn và có thể bị nghẹn khi bú hoặc uống nước.
Tắc nghẽn thanh quản được chia thành 4 độ tùy theo mức độ khó thở thì hít vào:
Mức độ 1: Trẻ cư xử như người bình thường khi an tĩnh, nhưng sau khi hoạt động thì xuất hiện tình trạng thanh quản hít vào và khó thở, âm hô hấp của phổi rất rõ, nhịp tim không thay đổi.
Độ 2: Trẻ còn có các âm thanh thanh quản và thở hít vào khó cả khi nghỉ ngơi, nghe phổi thấy âm dẫn truyền thanh quản hoặc tiếng thở ống, nhịp tim nhanh hơn.
Độ 3: Ngoài các triệu chứng tắc nghẽn độ 2, trẻ còn có biểu hiện bồn chồn kịch phát do thiếu oxy, tím tái môi, ngón tay và ngón chân, chung quanh miệng tím tái hoặc xanh xao, sợ hãi và đổ mồ hôi. Nghe phổi: Âm thanh thở giảm đáng kể hoặc không nghe được, âm thanh của tim mờ và nhịp tim tăng nhanh.
Độ 4: Ngoài khó thở nặng, trẻ rơi vào tình trạng hôn mê, ngạt thở.
Viêm thanh quản và ho có đặc điểm gì?
Ho của viêm thanh quản xảy ra từng cơn kịch phát, kèm theo khàn giọng, khó chịu ở họng, hoặc đau và rát, ban đầu dây thanh âm đỏ nhạt hoặc có dịch tiết ở họng. Viêm thanh quản cấp tính có thể kèm theo sốt, ớn lạnh, nhức đầu, suy nhược toàn thân, táo bón và nước tiểu màu vàng. Nếu không được điều trị kịp thời, đường thở có thể bị tắc nghẽn, gây ra các âm thanh giống như đờm, khó thở, môi và mặt xanh xao, thậm chí có thể bất tỉnh và nhìn lên trên.
Ho viêm thanh quản mạn tính bao gồm khàn giọng, trầm giọng, khó nói, không thể kéo dài hoặc không thể khóc trong thời gian dài, thường khô họng, ngứa họng, ít đờm khi ho và có thói quen “Thanh tảng” (清嗓) hắng giọng.
Viêm thanh quản cấp tính nên đến bệnh viện càng sớm càng tốt để tránh tình trạng nặng thêm và gây nguy hiểm. Nếu cha mẹ phát hiện con mình đột nhiên ho khan, khàn giọng, khó thở khi đang sốt thì nên xịt ngay bột Song liệu hầu phong tán, bột Châu hoàng tán, bột Chấn loại, v.v. để giảm triệu chứng, sau đó đưa trẻ đến bệnh viện điều trị.
Để điều trị viêm thanh quản mạn tính, bài thuốc Đông y chữa viêm họng mạn tính có thể ngâm vào nước uống thường xuyên, hoặc có thể uống viên ngậm họng, đồng thời chú ý đến chế độ ăn uống, tránh ăn quá nhiều gia vị cay nóng gây kích ứng. thực phẩm.
Y học cổ truyền điều trị viêm thanh quản cấp tính và mạn tính như thế nào?
Người xưa nói: “Họng dùng để tiếp nhận khí và thông với trời, còn hầu dùng để nhận thức ăn và kết nối với đất”, điều này cho thấy cổ họng và hầu họng có khác nhau. Cổ họng là cửa ngõ dẫn vào hơi thở và là kênh truyền âm thanh. Đặc điểm lâm sàng của viêm thanh quản cấp tính là khó thở khi hít vào, có đờm trong họng, ho khan không có đờm, khàn giọng, thậm chí há miệng, nâng vai và không nói được. Bệnh khởi phát cấp tính và thường diễn biến dữ dội, thường kèm theo sốt. Nguyên nhân là do nhiệt bên trong trẻ tích tụ ở cổ họng, vì vậy việc điều trị cần thanh nhiệt giải độc, thông phổi và giải tỏa ngoại ngoài, đồng thời cho một số loại thuốc thông lợi cổ họng, sinh tân dịch .
Xử phương: Thạch cao 24g, Ngân hoa 10g, Liên kiều 10g, Chi tử 10g, Sơn đậu căn 12g, Cát cánh 10g, Hạnh nhân 6g, Huyền sâm 10g, Sinh địa 10g, Mạch đông 10g, Kim quả lãm 10g, Cẩm đăng lung 10g. Sắc uống.
Bài thuốc dùng Thạch cao, Chi tử thanh nhiệt, Ngân hoa, Liên kiều, Sơn đậu căn có tác dụng giải độc, khi kết hợp với Cát cánh, Hạnh nhân còn có tác dụng tuyên phế giải biểu; Huyền sâm, Sinh địa, Mạch đông dưỡng âm sinh tân, tăng dịch cho thuyền, và là một vị thuốc quan trọng để điều trị các bệnh về họng bằng cách giải độc các phủ tạng và thanh nhiệt. Kim quả lãm và Cẩm đăng lung cũng được sử dụng để thông lợi cho cổ họng.
Nếu ruột không thông có thể dùng Đại hoàng sống và Huyền minh phấn, đồng thời có thể kết hợp với châm cứu. Ngoài ra còn có thể đắp thuốc ở ngoài: lấy 1 quả Ô mai và 3 con Ban miêu ngâm trong nước, nghiền nát rồi trộn đều, bôi ngoài vào họng khoảng 20 phút sẽ sủi bọt, nước màu vàng sẽ tiết ra. , có thể làm giảm các triệu chứng của viêm thanh quản cấp tính. Nhưng chú ý khử trùng để tránh nhiễm trùng.
Viêm thanh quản mạn tính chủ yếu là do nhiễm trùng đường hô hấp trên lặp đi lặp lại sau viêm thanh quản cấp tính và thường tồn tại cùng với viêm họng mạn tính. Triệu chứng thường gặp: Cổ họng khó chịu, cảm giác có vật thể lạ, ho không có tiếng, hoặc giống tiếng chó sủa, đàm không nhiều hoặc không có đàm, khó thở không rõ ràng; Chất lưỡi đỏ ít rêu, mạch sác, biểu thị nhiệt dư trong cơ thể chưa hết, phế táo tân dịch bị tổn hại. cổ họng không thông lợi.
Trị pháp: Tư âm nhuận táo, thanh nhiệt lợi yết.
Xử phương: Huyền sâm 10g Sinh địa 10g Bạch thược 10g Đan bì 6g Tri mẫu 6g Cam thảo 3g Ngân hoa 10g Liên kiều 10g Tri mẫu 10g Bạc hà 6g Quất hồng 5g sắc uống, mỗi ngày 1 thang. Khi cần thiết, có thể uống thành dược Dưỡng âm thanh phế hoàn, mỗi lần từ 1/3 ~ 1 hoàn, ngày 2 lần
Làm thế nào để phòng ngừa và chăm sóc bệnh viêm thanh quản truyền nhiễm cấp tính?
Viêm thanh quản cấp tính ở trẻ em có biểu hiện cấp tính, diễn biến nặng, dễ đe dọa tính mạng, cần phải phòng ngừa và chăm sóc.
Viêm thanh quản cấp tính thường là thứ phát sau nhiễm trùng đường hô hấp trên. Bằng cách giảm nguy cơ bị cảm lạnh, bạn có thể tránh được tình trạng viêm thanh quản.
(1) Tăng cường hoạt động ngoài trời vào thời gian bình thường, đón nhiều ánh nắng mặt trời, tăng cường thể lực, nâng cao khả năng kháng bệnh.
(2) Chú ý đến sự thay đổi của khí hậu, thêm hoặc bớt quần áo kịp thời để tránh lạnh hoặc nóng.
(3) Trong thời kỳ dịch lạnh, cố gắng hạn chế ra ngoài để tránh lây nhiễm.
(4) Sống điều độ, ăn đều đặn, sinh hoạt điều độ, ngủ đêm và dậy sớm để tránh bị cảm. Tránh gió đối lưu khi ngủ.
(5) Giữ gìn vệ sinh răng miệng và hình thành thói quen đánh răng và súc miệng vào buổi sáng, sau bữa ăn và trước khi đi ngủ.
(6) Ăn nhiều lê, củ cải sống, ô mai và các loại trái cây khác, trái cây sấy khô một cách thích hợp để tăng cường tác dụng dưỡng họng.
Do tình trạng viêm thanh quản ở trẻ em rất nghiêm trọng nên cần phải thận trọng khi tích cực điều trị.
(1) Cho trẻ nghỉ ngơi và giảm thiểu các hoạt động để giảm lượng oxy tiêu thụ.
(2) Không khí trong nhà phải trong lành, nhiệt độ từ 18°C đến 20°C, độ ẩm phải được duy trì ở khoảng 60% đến 70%.
(3) Cho trẻ ăn thức ăn dễ tiêu hóa dạng lỏng hoặc bán lỏng, cho trẻ uống nhiều nước và truyền dịch nếu cần thiết.
(4) Nhân viên y tế phải làm quen với việc phân loại chứng khó thở và các chỉ định phẫu thuật mở khí quản và chuẩn bị tất cả các vật dụng cấp cứu.
(5) Quan sát chặt chẽ tình trạng biến hóa của bệnh
Cần quan sát những thay đổi và giải thích cho gia đình bệnh nhân rằng ngạt thở có thể xảy ra bất cứ lúc nào, họ nên chuẩn bị tinh thần cho việc mở khí quản; nếu trẻ khó thở độ ba thì phải thông báo kịp thời cho bác sĩ để chuẩn bị cho việc mở khí quản.
Lương y Trường Xuân dịch 26/10/2023