Viêm nắp thanh quản cấp tính
Tham khảo tư liệu:
Viêm nắp thanh quản cấp tính nên được điều trị như thế nào?
Viêm nắp thanh quản cấp tính là tình trạng viêm cấp tính của niêm mạc bề mặt lưỡi của nắp thanh quản ở vùng trên thanh môn, còn được gọi là viêm thanh quản trên thanh môn hoặc viêm nắp thanh quản trước.
Bệnh có thể xảy ra quanh năm, với tỷ lệ mắc cao nhất vào đầu mùa xuân và cuối mùa thu. Các triệu chứng bao gồm phát bệnh nhanh, phát sốt, sợ lạnh, tiếng nói hàm hồ không rõ ràng, như ngậm vật gì đó trong miệng, đau rát ở cổ họng và khó nuốt.
Khi soi thanh quản gián tiếp có thể thấy bề mặt lưỡi của nắp thanh quản bị sung huyết, sưng tấy và nhô ra như hình bán cầu, thậm chí có nốt mủ.
Cơ chế của căn bệnh này theo Y học cổ truyền là:
1/ Phế kinh tụ nhiệt, lại cảm thụ phong nhiệt
2/ Khí huyết ủng trệ, ứ nhiệt kết lại.
Những điểm chính của biện chứng luận trị là:
1/ Phế kinh tụ nhiệt, lại cảm thụ phong nhiệt: Các triệu chứng bao gồm rất đau khi nuốt, đỏ và sưng vùng bị ảnh hưởng, đau họng dần dần trở nên trầm trọng hơn, nói năng hàm hồ không rõ, tắc nghẽn và sưng thanh quản kèm theo sốt và sợ lạnh, nhức đầu và ho, khạc đàm vàng dính, hơi thở nóng; Chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch phù sác.
Trị pháp: Thanh tiết phế nhiệt, sơ phong giải biểu.
Xử phương: Hoàng cầm thang hợp Ngân kiều tán gia gỉam: Thạch cao 30g, Hoàng cầm 15g, Tang bì 40g, Chi tử 12g, Liên kiều 15g, Ngân hoa 30g, Kinh giới 9g, Bạc hà 10g, Xích thược 9g, Mạch đông 15g, Cát cánh 9g, Cam thảo 6g.
2/ Tà độc nội xâm, ứ nhiệt hỗ kết: Đau họng kịch liệt, nuốt rất khó khăn, tiếng nói khàn, nắp thanh quản sưng tấy sẫm màu, thanh đới sẫm màu sung huyết, phủ đầy vật phân tiết màu vàng trắng, thậm chí sưng tấy như dạng bán cầu, khát nước, hôi miệng.
Trị pháp: Giải độc lợi yết tiêu thũng.
Xử phương: Hội áp trục ứ thang hợp Ngũ vị tiêu độc ẩm gia giảm: Đào nhân 12g, Hồng hoa 9g, Sinh địa hoàng 12g, Huyền sâm 30g, Đương quy 9g, Sài hồ 12g, Xích thược 9g, Ngân hoa 30g, Dã cúc hoa 30g, Bồ công anh 30g, Cát cánh 9g, Cam thảo 6g. Khi đã thành mủ thì gia Sơn giáp 10g, Tạo giác thích 9g. Đau kịch liệt gia Nhũ hương, Một dược mỗi vị 6g, ăn uống nên dùng thực phẩm thanh đạm nhưng giàu dinh dưỡng.
Lương y Trường Xuân dịch
20/9/2023