Viêm mũi cấp tính
Nguyên nhân phổ biến của viêm mũi cấp tính là gì?
Viêm mũi cấp tính là một bệnh truyền nhiễm cấp tính ở niêm mạc mũi. Bệnh có thể xảy ra quanh năm nhưng rất dễ phát bệnh khi giao mùa Thu Đông và Đông Xuân. Khi sức đề kháng của cơ thể suy giảm do các yếu tố toàn thân và tại chỗ, chức năng bảo vệ của niêm mạc mũi bị phá hủy, bệnh độc xâm nhập và gây bệnh.
Nguyên nhân: ① Yếu tố toàn thân: Nhiều người có tiền sử nhiễm lạnh, hút thuốc và uống rượu quá nhiều, làm việc quá sức, rối loạn nội tiết và các bệnh mạn tính toàn thân khác. ② Yếu tố tại chỗ: bệnh mũi mạn tính và tổn thương nhiễm trùng lân cận. Chẳng hạn như viêm amidan mãn tính, viêm xoang mủ mãn tính, lệch vách ngăn mũi,…
Làm thế nào để ngăn chặn sự xuất hiện của viêm mũi cấp tính?
Viêm mũi cấp tính khởi phát chủ yếu là do bệnh độc xâm nhập vì sức đề kháng của cơ thể suy giảm. Vì vậy, nên tập thể dục thường xuyên và thực hiện các hoạt động ngoài trời phù hợp để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Vận động rửa mặt bằng nước lạnh, tắm lạnh, tắm nắng. Tăng giảm quần áo kịp thời theo sự thay đổi khí hậu của các mùa.
Trong thời gian dịch bệnh “cảm lạnh”, hãy cố gắng tránh tiếp xúc gần với bệnh nhân và giữ cho phòng khách được thông thoáng. Có thể dùng kẹo gừng và canh táo tàu (gừng 9g, táo tàu 9g, đường nâu 72g) hoặc Quán chúng 30g sắc nước để đạt mục đích phòng bệnh. Ngoài ra, có thể phun một ít nước giấm trong phòng khách, cũng có thể có tác dụng phòng ngừa.
Làm thế nào để điều trị viêm mũi cấp tính?
Viêm mũi cấp tính có thể được điều trị bằng y học cổ truyền kết hợp với y học phương Tây.
(1) Điều trị toàn thân: Uống nhiều nước, ngâm chân nước nóng, tắm nước nóng, v.v. Chế độ ăn nhẹ, dễ tiêu hóa và bổ dưỡng. Những người có triệu chứng nghiêm trọng nên nằm nghỉ trên giường.
Sử dụng liệu pháp điều trị phát hãn ( tăng tiết mồ hôi ) trong giai đoạn đầu để làm giảm triệu chứng và rút ngắn diễn biến của bệnh. ① Nước sắc gừng, đường nâu, Thông bạch, sắc uống nóng. ② Y học cổ truyền cho rằng bệnh này là do cảm thụ phong hàn từ bên ngoài gây ra, bởi vì tà độc gây bệnh cảm thụ không giống nhau, phương thức xâm nhập cũng khác nhau, nên có thể chia thành phong hàn và phong nhiệt. Các triệu chứng chính là nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi và thậm chí mũi không phân biệt được mùi thơm hay mùi hôi.
Chứng ngoại cảm phong hàn, trên cơ sở các triệu chứng chủ yếu nêu trên, còn có các chứng trạng như sợ lạnh nhiều, chảy nước mũi trong lỏng, âm thanh mũi nặng, đau đầu, sợ lạnh, sốt nhẹ, miệng nhạt không khát; Chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù khẩn.
Trị pháp: Tân ôn thông khiếu, sơ tán phong hàn
Xử phương: Kinh phòng bại độc tán ({Nhiếp sinh chúng diệu phương}): Kinh giới 12g, Phòng phong 10g, Khương hoạt 9g, Độc hoạt 6g, Tiền hồ 12g, Sài hồ 12g, Chỉ xác 10g, Cát cánh 6g, Phục linh 20g, Xuyên khung 10g, Cam thảo 3g. Sắc uống.
Ngoại cảm phong nhiệt ngoại trừ chứng trạng chủ yếu nêu trên còn kèm theo các chứng trạng như niêm mạc mũi phù nề và có màu đỏ, ngứa mũi khí nóng, nước mũi vàng đặc, phát sốt, sợ gió, đau đầu, đau họng, khát nước, chất lưỡi hồng, rêu lưỡi trắng hoặc hơi
vàng, mạch phù sác.
Trị pháp: Tân lương thông khiếu, sơ phong thanh nhiệt.
Xử phương: Ngân Kiều tán ({Ôn bệnh điều biện}) gia giảm: Kim ngân hoa 30g, Liên kiều 12g, Cát cánh 10g, Bạc hà 10g, Đạm trúc diệp 10g, Cam thảo 3g, Kinh giới tuệ 15g, Đạm đậu xị 10g, Ngưu bàng tử 15g, Lô căn 30g.
Thuốc hạ nhiệt, giảm đau: aspirin 0,3g-0,5g, ngày 3 lần; aspirin tổng hợp 1 viên, ngày 3 lần.
Thuốc bào chế: Viên vitamin C Cường lực Ngân kiều phiến, 3 viên, 3 lần một ngày; Cảm mạo 1-2 viên, 3 lần một ngày.
Khi kết hợp với nhiễm khuẩn hoặc nghi ngờ có biến chứng, sulfonamid và các kháng sinh khác nên được sử dụng một cách có hệ thống để điều trị.
(1) Điều trị cục bộ
Thuốc co mạch như 1% (0,5% cho trẻ em) nước muối nhỏ mũi ephedrine để giảm sưng màng nhầy và giảm nghẹt mũi, dẫn lưu thông suốt. Cần chú ý đến phương pháp nhỏ mũi đúng cách được giới thiệu ngắn gọn như sau: ① Phương pháp nằm ngửa: Nằm ngửa, kê một chiếc gối dưới vai; hoặc nằm ngửa, đầu ngửa ra sau hết mức có thể và ưỡn người ra ngoài mép giường, với lỗ mũi phía trước của bạn hướng lên trên. ② Phương pháp ngồi: Ngồi dựa lưng vào lưng ghế và ngả đầu ra sau càng nhiều càng tốt. ③ Phương pháp nằm nghiêng: nằm nghiêng về bên bệnh, đầu cúi xuống (áp dụng cho bệnh nhân bị viêm xoang một bên hoặc cao huyết áp). Sau khi cố định vị trí cơ thể, nhỏ thuốc vào hốc mũi qua lỗ mũi trước, nhỏ 3 đến 5 giọt mỗi bên.
Liệu pháp châm cứu: Đối với chứng nghẹt mũi, hãy sử dụng các huyệt Nghênh hương và Ấn đường; đối với chứng đau đầu, sử dụng các huyệt như Hợp cốc, Thái dương, Phong trì. Kích thích mạnh và lưu kim trong 10 đến 15 phút.
Ngoài ra, nên áp dụng cách xì mũi đúng cách: Bóp chặt một bên mũi và nhẹ nhàng xì dịch mũi từ hốc mũi đối diện ra ngoài; hoặc hít dịch mũi vào họng rồi nhổ ra.
Ly Nghị Nguyễn
6/2023