Viêm họng cấp tính
Biểu hiện lâm sàng:
Bệnh khởi phát đột ngột, lúc đầu khô rát họng;
Sau đó xuất hiện cơn đau và cảm giác đau họng thường rõ ràng hơn khi nuốt nước bọt hơn là khi ăn;
Có thể kèm theo sốt, nhức đầu, chán ăn và đau nhức chân tay; Nó xâm lấn vào cổ họng và có thể kèm theo khàn giọng và ho.
Niêm mạc hầu họng và vòm họng có biểu hiện sung huyết cấp tính, vòm miệng phù nề, các nang bạch huyết ở thành sau họng và các dây bên của hầu họng sưng đỏ, thỉnh thoảng xuất hiện dịch tiết giống như chấm màu trắng vàng ở trung tâm; Các hạch bạch huyết dưới hàm sưng tấy và mềm, trường hợp nặng có thể xâm nhập vào nắp thanh quản và nếp nhĩ thanh thiệt gây phù nề.
(3) Biện chứng luận trị theo YHCT:
Y học cổ truyền cho rằng viêm họng cấp tính thuộc phạm trù “Hầu tí” (喉痹) tê họng, biện chứng luận trị thường chia thành ba loại hình sau:
① Viêm họng do phong nhiệt: Họng khô và đau, nuốt khó, sốt, sợ gió, nhức đầu, toàn thân mệt mỏi, miệng khô, miệng đỏ, nước tiểu đỏ; Chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi màu vàng mỏng, mạch phù sác.
Trị pháp: Sơ phong thanh nhiệt, giải độc lợi nhiết.
Xử phương: Sơ phong thanh nhiệt thang gia vị: Kinh giới, Ngân hoa, Liên kiều, Hoàng cầm, Chiết bối mẫu, Qua lâu nhân, Tang bạch bì mỗi vị 15g, Phòng phong, Xích thược, Ngưu bàng, Cát cánh, Bồ công anh mỗi vị 12g, Cam thảo 6g.
② Viêm họng do phong: Họng đau nhẹ, khó nuốt, miệng nhạt không khát, nhức đầu, không ra mồ hôi, nghẹt mũi và chảy nước mũi; Chất lưỡi nhạt rêu trắng, mạch phù khẩn.
Trị pháp: Sơ phong tán hàn, giải độc lợi yết.
Xử phương: Lục vị thang gia giảm: Kinh giới, Phòng phong, Cát cánh, Chiết bối mẫu mỗi vị 15g, Bạc hà, Tử tô mỗi vị 12g, Cương tàm, Sinh khương, Quế chi, Hạnh nhân mỗi vị 10g, Cam thảo 6g.
③ Phế vị tích nhiệt: Họng đau kịch liệt, niêm mạc sưng đỏ, sốt cao, mặt đỏ, khát nước, táo bón và nước tiểu đỏ: Chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch hồng sác.
Trị pháp: Thanh nhiệt giải độc, thông phủ lợi yết.
Xử phương: Phổ tế tiêu độc ẩm gia vị: Đại hoàng, Bản lam căn, Huyền sâm, Thiên hoa phấn, Mã bột, Thạch cao sống mỗi vị 15g, Hoàng cầm, Xạ can, Kim ngân hoa, Xích thược, Đạm trúc diệp mỗi vị 12g, Hoàng liên, Cam thảo mỗi vị 10g. Sắc uống.
Lương y Trường Xuân
24/9/2023