Viêm động mạch cảnh
Tham khảo tư liệu:
Viêm động mạch cảnh là gì?
Viêm động mạch cảnh là một hội chứng động mạch cảnh đặc trưng bởi đau mạch máu. Vì vậy, nó còn được gọi là đau động mạch cảnh, đau mạch máu cổ, v.v. Trong y học cổ truyền, nó được gọi là “Mạch tí” (脉痹) mạch bị tê liệt. Biểu hiện chính của bệnh là các cơn đau lan tỏa nhiều lần như đau họng, đau nửa đầu, đau cổ, đau mặt, đau mắt, ngoại trừ cảm giác đau nhức rõ rệt ở động mạch cảnh ở bên bị ảnh hưởng, không có dấu hiệu hay thể đặc trưng nào khác. Bệnh này phổ biến hơn ở người ở độ tuổi trung niên. Theo thời gian mắc bệnh, bệnh được chia thành ba loại: Cấp tính, bán cấp và mãn tính. Nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định nhưng có thể liên quan đến nhiễm virus, rối loạn chức năng thần kinh thực vật, tinh thần căng thẳng, kích thích nóng lạnh, phẫu thuật, ngoại thương, phản ứng có tính phóng xạ, kích thích viêm của các cơ quan lân cận và các yếu tố khác. Một số người còn cho rằng đó có thể là một bệnh tự miễn.
Dựa vào cơ sở nào để chẩn đoán là bệnh viêm động mạch cảnh?
Bởi vì các động mạch cảnh bị bệnh có thể trải qua những thay đổi viêm không đặc hiệu nói chung, nên một số có thể bị giãn mạch và dày thành. Trong trường hợp nghiêm trọng, vỏ mạch máu bị bệnh có thể thay đổi giống như một sợi dây cao su, hoặc thậm chí lòng mạch có thể bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn. Vì vậy, viêm động mạch cảnh có biểu hiện chủ yếu bằng các cơn đau lan ra nhiều vùng ở đầu và cổ ở nhiều vùng phân bố khác nhau dọc theo động mạch cảnh và các nhánh của nó như đau họng, nhức đầu (chủ yếu là đau nửa đầu), chóng mặt và đau cổ, đau tai, đau mặt, da đầu, đau mắt, đau thực quản, đau ngực, thường xảy ra đồng thời ở nhiều bộ phận trên cùng một bên, có nhẹ có nặng. Thỉnh thoảng, bên trái và bên phải xảy ra xen kẽ.
Trong thời gian khởi phát cơn đau, ngoại trừ cảm giác đau ở thân động mạch cảnh ở cùng bên, không có tổn thương tương ứng nào được tìm thấy ở các phần đau khác. Nếu cơn đau thuyên giảm hoặc biến mất sau khi dùng hormone vỏ thượng thận, chẩn đoán có thể được xác nhận.
Các vị thuốc cổ truyền thường dùng gồm có Địa hoàng 10g, Huyền sâm10g, Ngân hoa đằng 10g, Liên kiều 10g, Đương quy 10g, Xích thược 10g, Đào nhân 10g, Hồng hoa 5g và Thiên hoa phấn 10g. Mỗi ngày sắc uống 1 thang.
Các loại thuốc thành phẩm dùng qua đường uống bao gồm viên Thông mạch, viên Đan sâm; Mạch lạc ninh và Phục phương Đan sâm dịch có thể dùng tiêm tĩnh mạch.
Lương y Nguyễn văn Nghị
20/10/2023