NẤM DA CHÂN

Da bàn chân cũng giống như da ở những bộ phận khác trên cơ thể, mỗi ngày đều không ngừng chuyển hóa và thường xuyên có vảy da bong ra. Nếu không rửa chân thường xuyên, những vảy da này sẽ trộn lẫn với mồ hôi, bụi bẩn và tích tụ trong các kẽ ngón chân cũng như các nếp gấp của da.

Những vị trí này vừa ấm, vừa ẩm, lại có nhiều chất dinh dưỡng, trở thành môi trường rất thuận lợi cho nấm sinh sống. Nếu còn mang giày không thông thoáng, nhiệt độ và độ ẩm ở bàn chân sẽ tăng cao hơn, càng thích hợp cho nấm sinh trưởng và sinh sản. Khi tiếp xúc với dép, khăn, chậu tắm hoặc các vật dụng đã bị nấm làm ô nhiễm, người đó rất dễ mắc nấm da chân.

Nấm da chân còn được gọi là “chân Hồng Kông” hoặc “thấp khí ở chân”, là bệnh thường gặp nhất trong các loại bệnh nấm da. Điều này một mặt có liên quan đến đặc điểm sinh lý của bàn chân, mặt khác liên quan đến khí hậu và môi trường lao động đặc thù.

Vào mùa hè nóng bức, đặc biệt tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, tỷ lệ mắc nấm da chân tương đối cao. Tổn thương da hoạt động mạnh hơn và cảm giác ngứa cũng tăng lên. Tại những vùng khí hậu lạnh, nấm da chân ít gặp hơn.

Trong một số ngành nghề, tỷ lệ mắc nấm da chân đặc biệt cao. Chẳng hạn, công nhân ngành in nhuộm thường phải mang ủng cao su trong khi làm việc, đồng thời môi trường lao động cũng rất ẩm ướt, vì vậy dễ mắc nấm da chân.

Khi mắc nấm da chân, trường hợp nhẹ chỉ ngứa và bong vảy. Trường hợp nặng có thể bị nhiễm khuẩn thứ phát, khiến da sưng đỏ và chảy mủ.

Nếu bệnh kéo dài và tái phát nhiều lần, vùng da tại chỗ sẽ dày lên, thô ráp, mất tính đàn hồi, rất dễ xuất hiện các vết nứt gây chảy máu và đau.

Nấm da chân còn có thể lây truyền cho người khác, gây nhiều phiền toái. Vì vậy, mỗi người đều nên coi trọng việc phòng ngừa bệnh phát sinh và lan truyền. Người mắc nấm da chân cần tích cực điều trị để bệnh khỏi càng sớm càng tốt.

Tài liệu tham khảo

NẤM DA CHÂN CÓ MẤY THỂ?

1. Thể sẩn và vảy

Da lòng bàn chân liên tục bong những vảy nhỏ.

Khi tổn thương đang hoạt động, có thể thấy ban đỏ và sẩn với ranh giới rõ, đồng thời có thể kèm theo ngứa.

2. Thể mụn nước

Biểu hiện bằng những đám mụn nước nhỏ xuất hiện ở lòng bàn chân, kèm ngứa rõ.

Mụn nước nằm tương đối sâu nên không dễ vỡ. Sau vài ngày, mụn nước khô đi và da bắt đầu bong.

Tổn thương dần lan rộng ra xung quanh. Mụn nước có thể xuất hiện từng đợt hoặc tái phát nhiều lần.

3. Thể trợt kẽ ngón chân

Thể này chủ yếu xuất hiện ở các kẽ ngón chân, đặc biệt là kẽ giữa ngón chân thứ tư và ngón út.

Da tại chỗ bị ngâm ẩm, chuyển thành màu trắng, thường xuyên ẩm ướt và ra nhiều mồ hôi, kèm ngứa rõ.

Lớp da trắng đã bị ngâm mềm rất dễ bong ra, để lộ bề mặt trợt màu đỏ ở bên dưới. Trong trường hợp nặng, vùng da có thể nứt và gây đau.

Thể bệnh này thường bị nhiễm khuẩn thứ phát, hóa mủ và có mùi hôi. Trung y gọi tình trạng này là “xú điền loa”, nghĩa là có mùi hôi như ốc ruộng thối.

4. Thể tăng sừng

Còn gọi là thể phì hậu.

Biểu hiện chủ yếu là da lòng bàn chân dày lên, thô ráp và ít hoặc không ra mồ hôi. Vào mùa lạnh, da thường nứt nẻ và kéo dài lâu ngày không lành.

Thể bệnh này chủ yếu xuất hiện ở gót chân, lòng bàn chân và bờ bên của bàn chân.

5. Thể nấm da thân

Thực chất đây là nấm da thân xuất hiện ở mu bàn chân.

Nấm da chân chủ yếu xuất hiện ở lòng bàn chân và bờ bên của bàn chân. Khi bệnh phát triển lan đến mu bàn chân, tổn thương thường có bờ hình vòng cung hoặc hình vòng, tương tự hình thái của nấm da thân.

Tuy nhiên, tổn thương thường nối liền với vùng bệnh ở lòng bàn chân hoặc bờ bên bàn chân, cũng có thể hợp lại hoàn toàn thành một vòng. Vì vậy, thể này vẫn có điểm khác với nấm da thân thực sự.

Có thể thấy tổn thương của nấm da chân rất đa dạng và biến đổi phức tạp. Khi điều trị cần căn cứ vào từng tình trạng cụ thể để lựa chọn loại thuốc và dạng bào chế thích hợp, như vậy mới có thể đạt hiệu quả tốt hơn.

Đối với trường hợp chủ yếu có sẩn, bong vảy hoặc tăng sừng, có thể dùng các loại thuốc mỡ kháng nấm.

Đối với thể mụn nước, có thể bôi cồn thuốc acid salicylic phối hợp, dung dịch resorcinol phối hợp hoặc kem clotrimazole 1%.

Đối với thể trợt và ẩm ướt, trước tiên có thể dùng bột phèn phi hoặc bột trị nấm chân. Sau khi vùng da đã khô và bắt đầu bong vảy, tiếp tục điều trị bằng kem clotrimazole 1% hoặc dung dịch resorcinol phối hợp.

Nếu có nhiễm khuẩn thứ phát, cần dùng thuốc kháng khuẩn để kiểm soát nhiễm khuẩn trước, sau đó mới tiến hành điều trị kháng nấm.

Ngoài ra, giấm có tác dụng ức chế nấm tương đối rõ. Ngoại trừ trường hợp có nhiễm khuẩn thứ phát, các thể nấm da chân đều có thể dùng giấm ăn bôi ngoài hoặc pha loãng với một lượng nước tương đương để ngâm chân; theo tài liệu, phương pháp này thường có thể đạt hiệu quả tương đối tốt.