Tư liệu tham khảo:
Rêu lưỡi là lớp phủ mặt lưỡi
Lớp phủ lưỡi có thể phản ánh thông tin về các cơ quan nội tạng của một người và các bệnh lý thực thể. Y học cổ truyền quan sát lớp phủ của lưỡi và nhấn mạnh tính toàn vẹn của cơ thể con người cũng như mối tương quan giữa các cơ quan khác nhau. Y học cổ truyền cho rằng khi bệnh ở bên ngoài (bệnh tại biểu), rêu lưỡi thường mỏng và trắng, khi bệnh xâm nhập vào bên trong, rêu lưỡi dày, nhờn và chuyển sang màu vàng hoặc đen. Vì vậy, mức độ bề ngoài và bên trong của bệnh có thể được đánh giá qua sự thay đổi độ dày lớp phủ trên mặt lưỡi.
Lớp phủ màu trắng “Bạch đài” (白苔): Y học cổ truyền coi đó là một “Biểu chứng”. Khi cảm thụ phong hàn, rêu lưỡi mỏng, trắng và mịn; Nếu rêu trắng dày và nhờn là có đờm và ẩm ướt; nếu dầy, trắng và khô là hội chứng thực nhiệt. Nếu rêu lưỡi trắng nõn mềm mịn, cạo sạch sẽ là chứng lý hư hàn. Lớp phủ màu trắng cũng có thể xuất hiện trong nhiều bệnh nhiễm trùng viêm mãn tính và thuỷ thấp đình lưu.
Rêu lưỡi màu vàng: Hầu hết chúng đều có “nhiệt” bên trong. Nếu rêu lưỡi hơi vàng nhưng không quá khô chứng tỏ tác nhân gây bệnh vừa mới xâm nhập từ bề mặt vào bên trong, rêu lưỡi màu vàng và nhờn tức là tỳ và dạ dày đang ẩm ướt, nóng. Lớp phủ màu vàng và khô, có nghĩa là đường tiêu hóa quá nóng, nếu lớp phủ có màu vàng và đen có gai, có nghĩa là nội nhiệt cực mạnh, dịch cơ thể khô và lông màu vàng và ẩm ướt, đó là một hội chứng của sự thiếu hụt dương. Tóm lại, bệnh vàng da có liên quan chặt chẽ đến sốt, viêm nhiễm, nhiễm trùng và rối loạn chức năng đường tiêu hóa.
Rêu lưỡi đen: Thường thấy ở các bệnh nặng và ác tính. Đốt lưỡi và gốc lưỡi đen phần lớn là do nhiệt độ quá cao và không có dịch trong cơ thể, rêu lưỡi khô là dấu hiệu của sốt cao và suy giảm dịch trong cơ thể, thường gặp ở giai đoạn cuối của bệnh sốt. Lông màu xám và đen trên lâm sàng thường liên quan đến sốt và nhiễm trùng có mủ, đồng thời được thấy trong nhiễm trùng huyết, viêm ruột thừa hoại tử, viêm phúc mạc lan tỏa và các bệnh khác.
Tây y quan sát màng lưỡi và nhấn mạnh tính đặc thù của màng lưỡi, tức là bệnh nào sẽ sinh ra màng lưỡi như thế nào. Nếu bạn quan sát thấy một số biểu hiện trên lưỡi, bạn gần như có thể chẩn đoán chính xác bệnh.
Lưỡi địa đồ: Chỗ phình ra được hình thành do sự tích tụ của các tế bào biểu mô màu vàng trên lưỡi, giống như bản đồ. Các mép không đều, không tồn tại lâu, có thể lắng xuống hoặc hình thành các phần mới nổi lên màu vàng, còn gọi là “viêm lưỡi di chuyển”, nguyên nhân là do thiếu riboflavin.
Lưỡi dâu: Các nhú lưỡi đỏ ửng và sưng tấy như dâu tây, thường gặp ở người bệnh sốt lâu ngày hoặc sốt ban đỏ.
Lưỡi gương: còn gọi là lưỡi nhẵn, do nhú lưỡi bị teo nên thân lưỡi nhỏ đi, bề mặt lưỡi nhẵn, có màu hồng hoặc đỏ, thường gặp ở những bệnh nhân thiếu máu thiếu sắt, thiếu máu ác tính, viêm teo dạ dày mãn tính. .
Lưỡi thịt bò: Bề mặt lưỡi không có lớp vỏ, màu đỏ thẫm giống như thịt bò sống, thường gặp ở bệnh nhân mắc bệnh pellagra (suy dinh dưỡng do thiếu niacin).
Lưỡi có lông: Lớp phủ lưỡi màu đen hoặc nâu sẫm có gờ hay còn gọi là lưỡi lông đen, do các nhú dạng sợi trên bề mặt lưỡi vướng vào sợi nấm và tế bào biểu mô bị sừng hóa. Nó được thấy ở những bệnh nhân ốm yếu và mắc bệnh mãn tính hoặc những người đã sử dụng kháng sinh phổ rộng trong thời gian dài và với số lượng lớn.
Vì việc quan sát màng lưỡi rất thuận tiện và những thay đổi trong màng lưỡi có thể được dùng làm một trong những cơ sở để hiểu rõ tình trạng thể chất và chẩn đoán bệnh nên người bình thường có thể tự khám sức khỏe hàng ngày và tìm cách điều trị y tế kịp thời nếu cần thiết.
Trường Xuân dịch