Viêm lưỡi di chuyển (lưỡi địa đồ)
Tư liệu tham khảo:
Viêm lưỡi di chuyển
Viêm lưỡi di chuyển hay còn gọi là lưỡi địa đồ (có thể xem hình trên google) không rõ nguyên nhân. Các yếu tố liên quan đến các bệnh bao gồm các bệnh mãn tính về đường tiêu hóa, chu kỳ kinh nguyệt, thiếu máu, tinh thần và cảm xúc không ổn định, làm việc quá sức, nhiễm trùng gây bệnh, dị ứng, v.v. Một số bệnh nhân có yếu tố di truyền rõ ràng. Bệnh này hay gặp ở trẻ em, thường gặp ở nữ nhiều hơn nam.
[Triệu chứng và thể trưng]
[Căn cứ chẩn đoán]
[Nguyên tắc điều trị]
[Đánh giá hiệu quả]
[Lời khuyên của chuyên gia]
Hầu hết là bệnh không có triệu chứng rõ ràng hoặc diễn biến xấu đi và thường không cần dùng thuốc đặc biệt. Tuy nhiên, cần chú ý giữ gìn vệ sinh răng miệng để tránh nhiễm trùng đồng thời, cần điều trị hoặc xử lý kịp thời các nguồn lây nhiễm qua đường miệng hoặc không do răng.
Lưỡi bản đồ là gì?
Lưỡi bản đồ là hiện tượng bong tróc tạm thời các nhú dạng sợi ở phía sau lưỡi, nguyên nhân gây bong tróc vẫn chưa rõ ràng và thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Xuất hiện một hoặc nhiều nốt ban đỏ hình tròn hoặc không đều ở mặt sau lưỡi, kích thước và hình dạng khác nhau, mép ban đỏ màu vàng xám, hơi nhô lên, có ranh giới rõ ràng. Do ban đỏ lan dần ra ngoài, nhiều ban đỏ có thể hợp lại thành hình bản đồ nên gọi là lưỡi địa đồ. Do các nhú dạng sợi được tẩy tế bào chết và tái tạo cùng lúc nên hình dạng của ban đỏ thường xuyên thay đổi nên ban đỏ có vẻ như đang bơi lội. Ở trẻ em chán ăn hoặc khó tiêu, tình trạng lưỡi địa đồ có thể trở nên trầm trọng hơn. Lưỡi địa đồ không đau, bệnh này không gây hại cho cơ thể, tây y không có phương pháp điều trị hữu hiệu, đa số trẻ em từ 4 đến 5 tuổi đều có thể tự khỏi bệnh.
Y học cổ truyền cho rằng sự xuất hiện của lưỡi địa đồ ở trẻ em phản ánh sự rối loạn chức năng tiêu hóa và là biểu hiện của vị âm không đầy đủ, thường được gọi là “Thoát dịch” (脱液) là mất nước. Trẻ thường biếng ăn, khát nước, đặc biệt khi ăn có xu hướng uống canh, uống nước, lưỡi đỏ, nghiêm trọng có thể thấy tinh thần mệt mỏi, phân lúc khô, lúc lỏng, dễ bị ngoại cảm. Việc điều trị nên tập trung vào dưỡng âm, lựa chọn đầu tiên là thang Ích vị, kèm theo thuốc bổ khí, nghĩa là “Thiện bổ âm giả, dương trung cầu chi” (善补阴者，阳中求之) Muốn dưỡng âm tốt nên cầu từ dương. Dùng các vị thuốc như Ngọc trúc, Sinh địa, Mạch đông, Sa sâm, Di đường, Thái tử sâm, Hoàng kỳ, Sơn dược, Đại táo… Sắc lấy nước, ngày 1 thang, mỗi lần 60ml, ngày 3 lần. Nếu chán ăn thì thêm Cốc nha sống và mạch nha sống; nếu ăn xong cảm thấy no trướng thì thêm Tiêu tam tiên; Nấc cụt thì thêm Bán hạ khúc; Nếu trướng bụng thì thêm La bặc tử, Phật thủ.
Điều gì đã xảy ra với lưỡi địa đồ?
Lưỡi địa đồ, còn được gọi là viêm lưỡi di chuyển và viêm lưỡi bong tróc, là tình trạng viêm mãn tính ở bề mặt lưỡi. Nguyên nhân chưa rõ, ở trẻ em có liên quan đến chứng khó tiêu, ký sinh trùng đường ruột, thiếu vitamin B. Ở người lớn có liên quan đến thiếu máu, rối loạn chức năng tiêu hóa, tâm trạng, nhiễm trùng tập trung. Ngoài ra, cũng có thể liên quan đến di truyền. Nó chủ yếu xuất hiện ở mặt lưng của lưỡi, nhưng đôi khi cũng xuất hiện ở rìa, bụng và đầu lưỡi. Các nhú dạng sợi và nhú dạng nấm của lưỡi bong ra từng mảng, tạo thành các vùng bong tróc màu đỏ mịn hình tròn và hình bầu dục, đôi khi có thể nhìn thấy rõ các nhú dạng nấm. Một hoặc nhiều lần xuất hiện có thể nhanh chóng hợp nhất thành nhiều phần, với đường viền hơi nhô lên, giống như đường viền của bản đồ. Hình dạng và vị trí của nó có thể thay đổi, vùng bong tróc dần dần mở rộng theo hướng ly tâm, viền trắng của nó cũng giãn ra hoặc đứt ra, khiến người ta có cảm giác tổn thương đang di chuyển. Các vết thương có thể tồn tại trong một thời gian dài hoặc có thể mất một thời gian ngắn để lành. Cử động lưỡi và vị giác vẫn bình thường. Bệnh nhân thường không có triệu chứng, nhưng đôi khi có thể bị đau rát hoặc khó chịu. Những tổn thương tương tự ở môi, má, nướu, sàn miệng, v.v. được gọi là viêm miệng địa lý.
Không có phương pháp điều trị đặc biệt, hãy cố gắng tìm hiểu nguyên nhân và điều trị theo triệu chứng. Nếu có cơn đau khó chịu, có thể sử dụng tia cực tím trong miệng, dùng các chế phẩm phức hợp vitamin B và kẽm có thể có tác dụng nhất định.
Ly Nguyễn Nghị dịch