Đau đầu do trúng độc
Đau đầu do nhiễm độc không phải là một phân loại được tiêu chuẩn hóa quốc tế và có nhiều nguyên nhân. Tình trạng thiếu oxy là một yếu tố rất quan trọng.
Nhức đầu có thể do ngộ độc do làm việc hoặc tiếp xúc với kim loại và hóa chất như chì, mangan, benzen, rượu và carbon monoxide. Ngoài ra, nghiện thuốc lá, rượu, ô nhiễm môi trường, thiếu thông khí, thiếu oxy cũng có thể gây đau đầu, thường gây giãn mạch. Thường biểu hiện bằng cơn đau nhói mãn tính ở đầu. Nói chung không bị ảnh hưởng bởi chuyển động đầu. Rối loạn chuyển hóa trong cơ thể như suy gan, suy thận, tích tụ các chất chuyển hóa trong cơ thể có thể gây ngộ độc, đau đầu.
Tham khảo tư liệu:
Phân loại đau đầu do ngộ độc cấp tính và mãn tính?Làm thế nào để chẩn đoán phân biệt đau đầu do ngộ độc chì, thủy ngân và benzen? Các đặc điểm lâm sàng của đau đầu do carbon monoxide, thuốc trừ sâu phốt pho hữu cơ và ngộ độc ethanol là gì?
Đau đầu do ngộ độc cấp tính và mãn tính được chia thành các loại sau: (1) Ngộ độc chì, thủy ngân và benzen. (2) Ngộ độc khí carbon monoxide. (3) Ngộ độc thuốc trừ sâu lân hữu cơ. (4) Ngộ độc ethanol. (5) Ngộ độc alkaloid Belladonna.
Nhức đầu do ngộ độc chì, thủy ngân và benzen thường là triệu chứng sớm nhất và thường nằm giữa lông mày, trán, đỉnh đầu, thái dương hoặc toàn bộ đầu. Đặc điểm của nó tương tự như chứng đau đầu thần kinh, nhưng cứng đầu hơn; Một số trường hợp có cảm giác nặng nề và căng cứng ở đầu. Nó thường đi kèm với chóng mặt, choáng váng, mệt mỏi, chán ăn, cảm xúc không ổn định và rối loạn chức năng hệ thần kinh tự chủ.
Ngộ độc chì mãn tính còn có thể kèm theo các đường chì màu xanh ở rìa nướu, da nhợt nhạt, đau khớp, co thắt cơ, chuột rút ở bụng… Một số trường hợp còn kết hợp với viêm dây thần kinh ngoại biên, có thể gây teo cơ hoặc thậm chí tê liệt. Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy thiếu máu, tăng bạch cầu ái kiềm, rối loạn chuyển hóa porphyrin và tăng lượng chì trong nước tiểu. Ngộ độc thủy ngân mãn tính có thể kèm theo viêm miệng, các đường thủy ngân màu nâu xuất hiện ở rìa nướu, run tay, mí mắt, môi và lưỡi, các triệu chứng tâm thần, rối loạn kinh nguyệt, tổn thương gan và thận và tăng thủy ngân trong nước tiểu. Ngộ độc benzen mãn tính đi kèm với giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu và hồng cầu, bất thường về tủy xương, rong kinh, thậm chí da và niêm mạc có xu hướng chảy máu.
Đặc điểm lâm sàng của đau đầu do ngộ độc khí carbon monoxide là:
(1) Các trường hợp ngộ độc cấp tính nhẹ biểu hiện như nhức đầu dữ dội theo mạch đập ở thái dương, trán hoặc toàn bộ đầu, giãn động mạch thái dương, tăng biên độ nhịp đập, kèm theo chóng mặt, chóng mặt, ù tai, chóng mặt, buồn nôn, nôn và khó chịu. trường hợp nặng, co giật, hôn mê. (2) Ngộ độc carbon monoxide mãn tính có các triệu chứng tương tự như suy nhược thần kinh. Những cơn đau đầu thường dai dẳng kèm theo chóng mặt, mất ngủ, giảm trí nhớ và run rẩy ở các ngón tay. Ngoài các biểu hiện lâm sàng, việc chẩn đoán cũng cần chú ý đến môi trường tiếp xúc với khí carbon monoxide.
Đau đầu do ngộ độc thuốc trừ sâu lân hữu cơ không có triệu chứng đặc biệt. Ngoài nhức đầu, những trường hợp nhẹ còn có thể bao gồm chóng mặt, buồn nôn, nôn, đổ mồ hôi, run cơ và co đồng tử vừa phải. Trường hợp nặng có thể khó thở, hôn mê và đồng tử nhỏ như đầu đinh ghim. Quần áo và chất bài tiết có mùi tỏi. Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt động cholinesterase trong máu giảm.
Ngộ độc ethanol cấp tính, thường được gọi là say rượu. Nó thường biểu hiện như sưng đầu, vui vẻ và nói nhiều, cử động vụng về, run tay, dần dần xuất hiện tình cảm sôi nổi, phản ứng chậm, dáng đi loạng choạng, buồn ngủ, thần trí mông lung hoặc trạng thái căng cứng, sau khi tỉnh rượu thường kèm theo đau đầu. Ngộ độc ethanol mãn tính có thể gây ra những thay đổi tâm thần kinh do tổn thương não, bệnh nhân dần bị suy giảm trí thông minh, lú lẫn, suy giảm trí nhớ và khả năng phán đoán. Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể xảy ra tổn thương chức năng của hệ tiêu hóa, hệ nội tiết và hệ thần kinh.
Làm thế nào để điều trị chứng đau đầu do ngộ độc khí carbon monoxide bằng y học cổ truyền và châm cứu, và cách điều trị chứng đau đầu do cường giáp?
Sau khi ngộ độc khí carbon monoxide, bệnh nhân cũng sẽ bị đau đầu dữ dội ở vùng thái dương, trán hoặc toàn bộ đầu, kèm theo chóng mặt, chóng mặt, ù tai, chóng mặt, nôn mửa và trường hợp nặng là co giật và hôn mê.
Y học cổ truyền biện chứng luận trị chứng đau đầu cấp tính tập trung chủ yếu là dưỡng âm:
Thiên môn đông 12g, Mạch môn đông 15g, Thạch hộc 15g, Trạch tả 12g, Lô căn tươi 24g, Xuyên khung 10g, Huyền sâm 15g, Kỷ tử 15g, Sinh địa 15g, Diên hồ sách 15g. Mà đối với di chứng mạn tính đau đầu , điều trị nên dùng phép hoạt huyết hóa ứ, bổ sung thêm các vị thuốc khứ phong như Đương quy 9g, Xích thược 9g, Xuyên khung 12g, Phòng phong 9g, Đảng sâm 12g, Phục linh 9g, Câu đằng 12g, Kinh giới 9g, Hoàng cầm 9g, Sài hồ 9g, Bạch chỉ 9g, Cam thảo 9g.
Châm cứu: Thái Dương, Phong Trì, Hợp Cốt, Đầu duy, kích thích trung bình, lưu kim trong 20 phút, mỗi ngày một lần.
Bệnh cường giáp, nhức đầu nên dùng dưỡng âm thanh hỏa, bài thuốc cơ bản là: Hoàng kỳ sống 30 gam, Thái tử sâm 15 gam, Thủ ô 12 gam, Miết giáp sống 20 gam, Quy bản 20 gam, Hương phụ 10 gam, Hạ khô thảo 15 gam, Nam tinh 10 gam, Bạch thược 15 gam, Sơn dược 15 gam, Xuyên khung 10 gam. Đối với chứng mất ngủ trầm trọng, thêm Toan táo nhân 10 gam, Mạch đông 12 gam Cam thảo 6g.
Châm cứu: Thực chứng dùng huyệt Hợp cốc, Gian sử, Thiên dung, Thiên đột, Túc tam lý, Liêm tuyền, Côn lôn, Phù đột, Tam âm giao, mỗi ngày châm 1 lần, mỗi lần lưu kim từ 10~30 phút; Hư chứng dùng các huyệt: Liêm tuyền, Thiên dung, Tâm du, Nội quan , Thần môn, Tam âm giao, dùng phép bổ, mỗi ngày châm một lần, mỗi lần lưu kim từ 10~30 phút.
Ly Nguyễn văn Nghị
10/3/2023