Thương Hàn Luận là một trong những trước tác nền tảng của y học cổ truyền phương Đông, do Trương Trọng Cảnh biên soạn vào cuối đời Đông Hán. Trải qua gần hai nghìn năm, những nguyên tắc biện chứng luận trị trong sách vẫn giữ nguyên giá trị đối với việc học tập, nghiên cứu và thực hành Trung y.
Giá trị của Thương Hàn Luận không chỉ giới hạn trong các bệnh ngoại cảm. Thông qua sự biến hóa của sáu kinh Thái dương, Dương minh, Thiếu dương, Thái âm, Thiếu âm và Quyết âm, tác phẩm trình bày mối quan hệ mật thiết giữa mạch, chứng, bệnh cơ, phép trị và phương thang. Các phép hãn, thổ, hạ, hòa, ôn, thanh và bổ đều được vận dụng tùy theo vị trí bệnh, tính chất hàn nhiệt, trạng thái hư thực và sự thịnh suy của chính khí.
Mỗi điều văn tuy ngắn gọn nhưng thường chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa. Để người đọc thuận tiện theo dõi, bản biên soạn trình bày lần lượt nguyên văn, phiên âm Hán Việt, dịch nghĩa, giải thích từ ngữ, phân tích bệnh cơ, phương thang và phần chú ý khi cần thiết. Lời dịch cố gắng giữ đúng ý nghĩa căn bản của nguyên tác, đồng thời sử dụng cách diễn đạt tiếng Việt tự nhiên, rõ ràng và dễ tiếp nhận.
Trong quá trình thực hiện, bản sách lấy nguyên văn Thương Hàn Luận lưu truyền theo hệ thống Tống bản làm nền tảng, đồng thời tham khảo các bản chú giải cổ điển và một số công trình hiệu chú, dịch giải hiện đại. Những chỗ có dị bản hoặc nhiều cách giải thích được xem xét thận trọng, căn cứ vào mạch văn và hệ thống biện chứng chung của toàn sách.
Liều lượng dược vật được ghi theo cổ phương nhằm phục vụ việc nghiên cứu. Do đơn vị cân đo thời xưa khác với hiện nay, không nên chuyển đổi hoặc áp dụng một cách máy móc. Việc sử dụng phương thuốc trên lâm sàng cần căn cứ vào thể trạng, bệnh tình cụ thể và sự hướng dẫn của người có chuyên môn.
Bản dịch và biên soạn này được thực hiện với mong muốn giúp người đọc Việt Nam tiếp cận Thương Hàn Luận thuận tiện hơn, đồng thời giữ lại tinh thần biện chứng nghiêm cẩn của nguyên tác. Những thiếu sót trong quá trình dịch thuật và chú giải là điều khó tránh khỏi; người biên soạn kính mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý của quý vị am hiểu cùng quý độc giả.
Trường Xuân Nguyễn Nghị