TRUNG Y CHỈNH THỂ
“Cẩn sát âm dương, dĩ bình vi kỳ” 謹察陰陽，以平為期 — thận trọng quan sát âm dương, lấy sự quân bình làm chuẩn mực.
Câu nói ấy có thể xem là một trong những tinh thần cốt yếu của Trung y 中醫. Bệnh tật không chỉ hiện ra ở một triệu chứng riêng lẻ, mà thường là biểu hiện của sự mất điều hòa trong toàn thân thể: giữa âm và dương 陰陽, khí và huyết 氣血, tạng và phủ 臟腑, kinh và lạc 經絡, hư và thực 虛實, hàn và nhiệt 寒熱.
Vì vậy, hai chữ “chỉnh thể” 整體 trong tên sách này không chỉ là một cách gọi, mà là một phương hướng nhìn nhận. Trung y nhìn con người trong sự liên hệ sống động giữa bên trong và bên ngoài, giữa thân thể và khí hóa, giữa bệnh chứng trước mắt và căn nguyên sâu xa bên trong.
Cuốn sách này được biên soạn với mong muốn trình bày những nguyên lý căn bản của Trung y một cách mạch lạc, trang trọng và dễ tiếp cận. Từ âm dương, ngũ hành 五行, tạng phủ, khí huyết, kinh lạc đến biện chứng luận trị 辨證論治, các phần đều hướng về một ý chính: hiểu bệnh trong toàn cục, xét chứng trong liên hệ, và lấy sự điều hòa làm chỗ quy về.
Mong rằng tập sách nhỏ này có thể làm một tài liệu tham khảo khiêm nhường cho người học Trung y, người yêu mến y học cổ truyền, và những ai muốn nhìn lại thân thể con người như một chỉnh thể hài hòa, sâu kín mà sinh động.
Trường Xuân Nguyễn Nghị