BẠCH ĐỚI BẤT THƯỜNG. (BỆNH ĐỚI HẠ)
Bạch đới là chất dịch nhầy trong suốt, tiết ra thường xuyên từ âm đạo phụ nữ, giống như lòng trắng trứng gà, không mùi, không gây kích ứng.
Nếu bạch đới tự nhiên tăng lên mà không rõ nguyên nhân, hoặc kèm theo thay đổi về màu sắc, tính chất, mùi, và có một số triệu chứng khác đi kèm, thì cần hết sức cảnh giác.
Bạch đới bất thường còn gọi là “Bệnh đới hạ”.
Trước hết, bạch đới bất thường bao gồm:
- Tăng tiết bạch đới
- Giảm tiết bạch đới
Các nguyên nhân thường gặp gây tăng tiết bạch đới gồm:
- Viêm âm đạo do nấm: Bạch đới có màu vàng hoặc trắng, thường dính và đặc, đôi khi loãng, điển hình là dạng bã đậu hoặc vón cục như sữa đông.
- Viêm âm đạo do Trùng roi: Bạch đới loãng dạng mủ, màu vàng, có bọt hoặc như nước vo gạo, màu xám trắng, mùi hôi.
- Lộ tuyến cổ tử cung (viêm cổ tử cung mạn): Bạch đới thường vàng, đặc như nhầy mủ, đa phần không mùi.
- Lậu: Bạch đới màu vàng, dạng mủ.
- Viêm nội mạc tử cung, viêm phần phụ (viêm tiểu khung): Bạch đới vàng, loãng, thường kèm đau bụng dưới.
- Ung thư vòi trứng: Do u kích thích biểu mô vòi trứng tiết dịch hoặc hoại tử mô bệnh lý, gây bạch đới dạng nước, ra liên tục không dứt.
Khi có viêm nhiễm, bạch đới thường tăng đột ngột. Nếu nguyên nhân do lậu cầu khuẩn, chắc chắn là bệnh lây qua đường tình dục. Nếu là nấm, trùng roi hoặc vi khuẩn khác, thì chưa chắc là bệnh xã hội. Hiện nay, viêm âm đạo do nấm và trùng roi được xếp vào nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhưng vẫn có thể lây qua đường không tình dục như dùng chung đồ, ngồi chậu, hồ bơi… Nếu lây qua quan hệ tình dục, vẫn được gọi là bệnh xã hội.
Giảm tiết bạch đới
Nếu phụ nữ trong độ tuổi sinh sản mà bạch đới giảm rõ rệt, không đủ làm ẩm âm đạo, dẫn đến khô rát khó chịu, là một trạng thái bệnh lý. Thường do suy giảm chức năng buồng trứng, giảm tiết nội tiết tố sinh dục.
Phụ nữ mãn kinh thường thấy khô rát vùng kín, âm đạo không còn tiết dịch – đây là hiện tượng sinh lý bình thường, do buồng trứng teo lại, hormone sinh dục giảm mạnh.
Thay đổi màu sắc bạch đới cũng cần chú ý:
- Viêm nhiễm thường khiến bạch đới có màu vàng.
- Xích đới (bạch đới lẫn máu hoặc hồng nhạt) có thể xuất hiện ở viêm cổ tử cung, viêm âm đạo, xuất huyết do vòng tránh thai, hoặc ung thư cổ tử cung.
Theo triệu chứng lâm sàng, thường gặp 5 dạng sau:
- Bạch đới không màu, dạng hồ bột:
Dính như hồ, ra nhiều, thường làm ướt quần lót. Người bệnh có thể thấy đau lưng, không có triệu chứng khác. Thường gặp trong viêm tử cung mạn tính.
Phụ nữ dùng nhiều estrogen tổng hợp cũng có thể xuất hiện dạng bạch đới này.
- Bạch đới dạng bã đậu:
Ra nhiều, dạng bã đậu, xơ vụn, thường kèm ngứa âm đạo dữ dội. Thường do nhiễm nấm âm đạo hoặc đái tháo đường.
- Bạch đới có bọt:
Dạng bọt nhiều, kèm ngứa âm hộ và âm đạo. Nếu xét nghiệm soi tươi dịch âm đạo có thể thấy trùng roi di động. Do dùng chậu tắm, ngồi bồn, hồ bơi không vệ sinh khiến nhiễm trùng roi.
Ngứa mạnh, gãi nhiều dễ gây nhiễm trùng mủ, bạch đới chuyển thành vàng mủ có bọt.
- Bạch đới mủ:
Màu vàng hoặc xanh, kèm theo mệt mỏi, sốt nhẹ. Rất có thể là viêm âm đạo cấp tính hoặc viêm cổ tử cung, biểu hiện nhiễm khuẩn mủ, cần khám sớm.
- Bạch đới nước:
Trong suốt như nước, ướt quần lót liên tục, kèm mùi hôi. Thường là dấu hiệu ung thư vòi trứng.
Khi phụ nữ thấy có các thay đổi bạch đới như trên, tuyệt đối không được chủ quan, nên đến khoa phụ sản để khám và điều trị kịp thời.
Ly Trường Xuân dịch