Tài liệu tham khảo: Thoái hóa đốt sống cổ
Triệu chứng của bệnh nhân mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ giao cảm là gì?
Các triệu chứng lâm sàng phổ biến của bệnh nhân thoái hóa đốt sống cổ giao cảm bao gồm: đau nửa đầu, mờ mắt, không mở được mắt, tê và đau nhức một nửa cơ thể, chân tay lạnh hoặc nóng rát, đau ở tứ chi, đổ mồ hôi bất thường và rối loạn nhịp tim. Ngoài ra, một số bệnh nhân còn có các triệu chứng như nhịp tim chậm, huyết áp thấp, ợ hơi thường xuyên và tăng nhu động ruột. Bệnh thoái hóa đốt sống cổ giao cảm thường đi kèm với các loại thoái hóa đốt sống cổ khác được đề cập ở trên.
Những điểm chính trong chẩn đoán bệnh thoái hóa đốt sống cổ giao cảm là gì?
Biểu hiện lâm sàng bao gồm một loạt các triệu chứng của hệ thần kinh giao cảm như chóng mặt, mờ mắt, ù tai, tê tay, nhịp tim nhanh, đau vùng trước tim, v.v. Chụp X-quang cho thấy mất ổn định hoặc thoái hóa, chụp động mạch đốt sống cho kết quả âm tính.
Làm thế nào để hiểu được sinh lý và bệnh lý của bệnh thoái hóa đốt sống cổ giao cảm?
Do đĩa đệm của bệnh nhân thoái hóa đốt sống cổ bị thoái hóa, độ ổn định tại chỗ giảm, lỗ liên hợp nhỏ lại, các khớp nhỏ chồng lên nhau, áp lực bao khớp tăng, gai xương phát triển, gây ra phản ứng chấn thương tại chỗ, kích thích rễ thần kinh, bao khớp, đầu mút thần kinh giao cảm ở dây chằng gáy và các nhánh màng não trong ống sống, gây ra một loạt các triệu chứng phản xạ bệnh lý. Có hai con đường phản xạ chính:
(1) Phản xạ tủy sống
Các dây thần kinh giao cảm điều khiển vùng đầu và cổ thường nằm ở đoạn T1 và T2 của tủy sống. Nếu bị đột biến, chúng có thể đạt tới C8 trở lên và T4 trở xuống. Sau khi các sợi hướng tâm truyền thông tin đến các tế bào sừng trước của tủy sống, các tín hiệu phản xạ sẽ đến hạch thần kinh cổ dưới, hạch thần kinh cổ giữa và hạch thần kinh cổ trên thông qua các sợi trước hạch của các tế bào sừng bên, tại đây chúng xen kẽ và gửi ra nhiều nhóm sợi sau hạch. Nhóm thứ nhất kiểm soát các tuyến mồ hôi và mạch máu ở mặt thông qua động mạch cảnh ngoài; nhóm thứ hai kiểm soát các mạch máu của não và mắt và các tuyến mồ hôi của da gần đồng tử và cơ trơn mí mắt thông qua động mạch cảnh trong; nhóm thứ ba kiểm soát các mạch máu của thân não, tiểu não, gốc thùy thái dương và chẩm, và tai trong thông qua các động mạch đốt sống; nhóm thứ tư là các sợi sau hạch phát ra từ ba hạch ở cổ, tạo thành nhánh tim và điều khiển nhịp tim.
(2) Phản xạ não-tủy sống
Kích thích bệnh lý của thoái hóa đốt sống cổ đến vỏ não thông qua các sợi giao cảm và các sợi cảm giác của dây thần kinh soma, sau đó các tế bào vỏ não gửi tín hiệu qua phần giữa và phần dưới của đồi thị, vỏ não giữa, nhân đỏ và cấu trúc lưới bên dưới để đến các tế bào sừng bên của các đoạn ngực 1 và ngực 2, sau đó gửi các sợi trước hạch đến các hạch giao cảm cổ để luân phiên, và sau đó gửi các sợi sau hạch đến các cơ quan thực hiện.
Những dấu hiệu lâm sàng của bệnh thoái hóa đốt sống cổ giao cảm là gì?
(1) Triệu chứng kích thích hệ thần kinh giao cảm
①Triệu chứng ở đầu: đau đầu hoặc đau nửa đầu, nặng đầu, chóng mặt, đau vùng chẩm hoặc đau sau gáy. Tuy nhiên, những triệu chứng này không trở nên trầm trọng hơn khi cử động đầu.
②Triệu chứng trên khuôn mặt: khe mi mở rộng, nhìn mờ, đồng tử giãn, sưng và đau hốc mắt, khô mắt, có sao trong mắt, v.v.
③Triệu chứng về tim: nhịp tim nhanh, nhịp tim không đều, đau vùng trước tim và tăng huyết áp.
④ Triệu chứng mạch máu ngoại biên: do co thắt mạch máu nên chân tay lạnh và sợ lạnh, nhiệt độ tại chỗ thấp hoặc chân tay ngứa khi tiếp xúc với lạnh, hoặc xuất hiện tình trạng đỏ, sưng và đau tăng lên. Cũng có thể thấy tình trạng tê ở đầu, cổ, mặt và chân tay, nhưng cảm giác đau giảm không phân bố theo các đoạn dây thần kinh.
④ Rối loạn đổ mồ hôi: biểu hiện bằng tình trạng đổ mồ hôi quá nhiều. Hiện tượng này có thể chỉ giới hạn ở một chi, đầu, cổ, tay, chân, tứ chi xa hoặc một nửa cơ thể.
(2) Triệu chứng ức chế thần kinh giao cảm
Sự ức chế giao cảm cũng là sự kích thích dây thần kinh phế vị hoặc dây thần kinh phó giao cảm. Các triệu chứng bao gồm chóng mặt, sụp mí mắt, chảy nước mắt, nghẹt mũi, nhịp tim chậm, huyết áp thấp và tăng nhu động đường tiêu hóa.
Những bệnh nào cần được phân biệt với bệnh thoái hóa đốt sống cổ giao cảm?
(1) Suy động mạch vành
Các triệu chứng là đau dữ dội ở vùng trước tim, kèm theo tức ngực và khó thở, đau phản xạ ở phía trụ của một hoặc cả hai chi trên và không có triệu chứng kích thích rễ thần kinh cột sống cổ của chi trên. Có những thay đổi bất thường trên điện tâm đồ. Các triệu chứng có thể được làm giảm bằng cách uống nitroglycerin.
(2) Bệnh thần kinh
Không có biến đổi X-quang của bệnh thoái hóa cột sống cổ, không có triệu chứng chèn ép rễ thần kinh và tủy sống, việc điều trị bằng thuốc có hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, cần phải theo dõi lâu dài và kiểm tra nhiều lần để chẩn đoán phân biệt.
Ly Nguyễn Nghị