Tài liệu tham khảo:
Tim ngừng đột ngột
Tim ngừng đột ngột ám chỉ tim bất ngờ ngừng đập, mất đi mạch động mạch chủ và tiếng tim, các cơ quan quan trọng như não bị thiếu máu và oxy nghiêm trọng, dẫn đến sự chấm dứt của sự sống. Cái chết đột ngột không lường trước này, trong y học còn được gọi là đột tử (chết đột ngột).
Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tim ngừng đột ngột là rung tần nhĩ thất. Nếu gọi tên bệnh nhân mà không có phản ứng, không có phản ứng khi ấn vùng trên và dưới mắt, có thể xác định rằng bệnh nhân đã rơi vào trạng thái hôn mê. Sau đó, cần quan sát xem vùng ngực và bụng bệnh nhân có chuyển động thở lên xuống không. Nếu cảm thấy không có mạch đập ở động mạch cổ và động mạch đùi, và không nghe thấy tiếng tim ở khu vực trước tim, có thể chẩn đoán bệnh nhân đã bị tim ngừng đột ngột.
Biện pháp cấp cứu
Việc cứu chữa tim ngừng đột ngột phải tranh đấu từng phút giây, tuyệt đối không nên chờ xe cứu thương đến mới đưa vào bệnh viện để điều trị. Phải quyết đoán ngay lập tức thực hiện các biện pháp cấp cứu sau để hồi sinh tim phổi.
1/ Gõ vùng trước tim:
Dùng một tay nâng phần sau cổ bệnh nhân lên phía trên, tay kia ấn nhẹ trán bệnh nhân về phía sau, giúp nâng cằm lên, đầu cúi ra sau, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thông khí. Dùng phần cùm của nắm đấm, ở phần thịt dày, đặt lên trên xương ức giữa, cách vách ngực 20～30 cm, thực hiện một cú đấm đột ngột, nhanh chóng. Nếu không có phản ứng, ngay lập tức thực hiện ép tim ngoài lồng ngực. Đặt một tấm ván cứng dưới lưng bệnh nhân, đồng thời thực hiện thổi máu miệng-miệng. Quan sát đồng tử bệnh nhân, nếu đồng tử co lại (đây là dấu hiệu nhạy cảm và có ý nghĩa nhất của sự sống), khuôn mặt và môi chuyển sang màu hồng, cho thấy việc cứu chữa có hiệu quả.
2/ Chích kim vào huyệt nhân trung hoặc huyệt lao cung ở lòng bàn tay, huyệt dũng tuyền ở lòng bàn chân có tác dụng cứu chữa.
3/ Nhanh chóng lấy bỏ vật chất nôn ra khỏi họng, tránh làm tắc nghẽn đường thở hoặc trào ngược vào phổi, gây ra hiện tượng ngạt thở và viêm phổi do hít phải.
4/ Đặt túi đá lên đầu để hạ nhiệt độ.
5/ Cấp cứu đưa bệnh nhân vào bệnh viện để điều trị.
Những điều cần lưu ý khi cứu chữa tim ngừng đột ngột là gì?
Những lưu ý khi cứu chữa tim ngừng đột ngột bao gồm:
(1) Quyết đoán: Khi chẩn đoán tim ngừng đột ngột có khả năng cao xảy ra, cần điều trị ngay lập tức. Nếu bệnh nhân đột ngột mất ý thức và mạch động mạch cổ biến mất, chẩn đoán có thể được đưa ra, cần ngay lập tức tiến hành cứu chữa, không nên chờ đợi chẩn đoán chắc chắn. Vì chậm trễ cứu chữa có nguy cơ cao gây hậu quả so với việc cứu chữa cho bệnh nhân không cần thiết.
(2) Tận dụng từng giây phút, cứu chữa tại chỗ: Không di chuyển bệnh nhân, không chờ đợi người khác, hãy lập tức hành động. Vì thời gian ngừng tim càng ngắn, tổn thương thiếu oxy toàn thân đặc biệt là não càng nhẹ, cơ hội phục hồi càng cao.
(3) Sắp xếp toàn diện: Trước hết, tranh đấu thời gian, nhanh chóng sử dụng các biện pháp hồi sinh nhân tạo để khôi phục chức năng tuần hoàn và hô hấp hiệu quả, kêu gọi sự trợ giúp ngay lập tức. Nhanh chóng kết nối máy điện tim và thiết lập đường truyền tĩnh mạch để truyền dịch và thuốc. Trong khi thực hiện thở nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực, cần phải xem xét nguyên nhân và tính chất của tim ngừng đột ngột để có các biện pháp đối chứng kịp thời. Sau khi hồi phục nhịp tim, cần xem xét duy trì nhịp tim và huyết áp, điều chỉnh rối loạn chuyển hóa, bảo vệ chức năng não, ngăn ngừa suy thận, cũng như điều trị nguyên nhân gây bệnh, tất cả cần được sắp xếp trong thời gian ngắn.
(4) Chú ý đến các thao tác kỹ thuật, cố gắng đạt độ chính xác và hiệu quả: Chất lượng kỹ thuật trực tiếp ảnh hưởng đến thành công của việc cứu chữa, mỗi nhân viên y tế đều phải thành thạo. Trong quá trình sử dụng thuốc, cần quan sát chặt chẽ phản ứng và điều chỉnh liều lượng kịp thời.
(5) Cố gắng hết sức: Đặc biệt với những bệnh nhân có tim khỏe mạnh hoặc cơ bản khỏe mạnh đột ngột ngừng đập, việc cứu chữa phải được tiếp tục cho đến khi hồi phục hoặc khi các dấu hiệu của sự chết xác xuất hiện, không được dễ dàng từ bỏ.
Những chuẩn bị cần làm khi cứu chữa bệnh nhân tim ngừng đột ngột là gì?
Tim ngừng đột ngột là tình trạng tim đột nhiên mất chức năng bơm máu, dẫn đến sự ngừng hoàn toàn của tuần hoàn máu, là trạng thái trước khi tử vong. Cơ sở chẩn đoán nhanh và đáng tin cậy là bệnh nhân đột ngột mất ý thức, hoặc mất ý thức sau một cơn co giật toàn thân ngắn, đồng thời mạch động mạch cổ và mạch đùi biến mất.
Tim ngừng đột ngột không đồng nghĩa với việc hoàn toàn mất điện tim và hoạt động của tim, nếu kịp thời thực hiện các biện pháp hồi sinh tim phổi đúng đắn và hiệu quả thì có thể cứu sống bệnh nhân.
Chìa khóa của cứu chữa tim ngừng đột ngột là thiết lập được tuần hoàn nhân tạo hiệu quả, nhằm duy trì các hoạt động sinh lý cơ bản. Các chuẩn bị cần làm khi cứu chữa tim ngừng đột ngột bao gồm:
(1) Trước tiên, cần tiến hành cứu chữa ngay tại chỗ, đồng thời kêu gọi bác sĩ hoặc đưa bệnh nhân đến bệnh viện. Đặt bệnh nhân nằm ngửa, lưng được đặt một tấm ván cứng, hoặc để bệnh nhân nằm trên sàn. Để tạo điều kiện thuận lợi cho dòng máu tĩnh mạch trở về, có thể nâng cao chi dưới.
(2) Thông thoáng đường thở, loại bỏ vật thể lạ trong khoang miệng, đồng thời sử dụng tay trái nâng cổ bệnh nhân, tay phải nghiêng đầu bệnh nhân ra sau, đẩy cằm về phía trước, giúp lưỡi không bị dính vào hậu miệng và đảm bảo đường thở thông thoáng.
(3) Thực hiện thở nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực bởi những người đã được đào tạo chuyên môn.
(4) Chú ý mở rộng đường truyền tĩnh mạch.
(5) Theo dõi thay đổi về nhịp tim và huyết áp.
Nếu cứu chữa thành công, cần phòng ngừa tình trạng tim ngừng đột ngột tái phát.
Ly Nguyễn Nghị dịch