ĐỘNG MẠCH XƠ CỨNG GÂY TẮC NGHẼN.闭塞性动脉硬化

ĐỘNG MẠCH XƠ CỨNG GÂY TẮC NGHẼN.
闭塞性动脉硬化

  1. Khái niệm

Bệnh động mạch xơ cứng gây tắc nghẽn (thường gọi tắt là tắc nghẽn động mạch do xơ vữa) là tình trạng động mạch ngoại biên bị hẹp hoặc tắc do các mảng xơ vữa, làm suy giảm nguồn cung cấp máu đến cơ quan đích và dẫn tới những triệu chứng lâm sàng điển hình.

  1. Nguyên nhân và cơ chế

Hiện vẫn chưa hiểu hoàn toàn mọi cơ chế gây bệnh. Tuy nhiên, các yếu tố như tăng mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc lá, giảm HDL (cholesterol tốt)… đều có thể gây tổn thương nội mô mạch máu, kèm theo quá trình thấm lipid vào thành mạch, hình thành huyết khối, làm hẹp – tắc lòng mạch. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng bệnh tắc nghẽn động mạch xơ cứng có liên quan chặt chẽ với những bệnh lý hoặc tình trạng nói trên.

  1. Đặc điểm dịch tễ
  • Thường gặp ở người trên 60 tuổi.
  • Ở bệnh nhân có đái tháo đường, bệnh khởi phát sớm hơn.
  • Nam giới mắc nhiều hơn nữ giới.
  • Tổn thương hay xảy ra tại chỗ phân nhánh của động mạch, gây hẹp hoặc tắc, làm thiếu máu nuôi ở đoạn xa.
  1. Biểu hiện lâm sàng
  • Khập khiễng cách hồi (đi khập khiễng ngắt quãng): Đi một đoạn đường thì cơ phía bên bệnh bị chuột rút, căng cứng, đau mỏi gây khập khiễng. Nghỉ một lúc, đỡ đau, có thể đi tiếp, nhưng sau đó lại tái diễn.
  • Đau lúc nghỉ, nhất là về đêm:
    • Bệnh nhân thường ôm chân vì đau, khó ngủ,
    • Khi hạ chân xuống hoặc gặp lạnh, triệu chứng giảm bớt (do tư thế giúp máu dồn xuống).
  • Chân lạnh, tê bì, da nhợt nhạt hoặc tím tái, mỡ dưới da teo,…
  • Nặng hơn có thể xuất hiện hoại tử khô hoặc loét ở cẳng chân, bàn chân.
  1. Chẩn đoán

Để chẩn đoán động mạch xơ cứng gây tắc nghẽn, cần chú ý:

  1. Tuổi và giới:
    • Chủ yếu gặp nam trung niên hoặc cao tuổi.
  2. Mạch đập tại vị trí tổn thương:
    • Mạch yếu đi hoặc mất mạch,
    • Có thể nghe tiếng thổi tâm thu giống tiếng gió khi thăm khám.
  3. Triệu chứng lâm sàng:
    • Khập khiễng cách hồi, đau khi nghỉ, tê bì ngón chân…
  4. Thay đổi ở vùng xa chỗ tắc:
    • Lông rụng, móng chân biến dạng, teo mô dưới da hay cơ,
    • Loét, hoại tử ở phần xa chi thể.

Trường Xuân Đường dịch

Danh mục