Viêm động mạch cảnh là gì?
Viêm động mạch cảnh (cervical carotidynia) là một hội chứng đau mạch máu vùng cổ (hay còn gọi đau động mạch cảnh, đau cổ do mạch máu,… Y học cổ truyền gọi là “mạch tý” – 脉痹). Biểu hiện chủ yếu bằng đau họng, đau nửa đầu, đau cổ, đau vùng mặt và mắt (mang tính đau lan tỏa nhiều vị trí). Ngoài việc sờ thấy động mạch cảnh bên bệnh có điểm đau rõ khi ấn, thường không có nhiều dấu hiệu khác. Bệnh hay gặp ở lứa tuổi trung niên. Theo diễn tiến, chia cấp, bán cấp và mạn tính.
Nguyên nhân chính xác đến nay chưa chắc chắn, có thể liên quan đến nhiễm virus, rối loạn thần kinh thực vật, căng thẳng tinh thần, kích thích nóng lạnh, hậu phẫu, chấn thương, phản ứng phóng xạ hoặc viêm nhiễm cơ quan lân cận. Một số ý kiến cho rằng bệnh có tính tự miễn.
Ở bệnh nhân viêm động mạch cảnh, mạch máu thường có biến đổi viêm không đặc hiệu: có thể giãn, thành dày, nặng hơn thì thành mạch có cảm giác dải cao su, thậm chí lòng mạch hẹp hoặc tắc.
Vì vậy, đặc điểm điển hình là đau lan tỏa (nhiều vị trí) ở đầu – cổ, dọc theo vùng phân bố của động mạch cảnh chung và các nhánh, gồm:
Khi cơn đau bộc phát, ngoài điểm đau rõ trên thể động mạch cảnh cùng bên, các vị trí đau khác thường không phát hiện tổn thương. Nếu dùng thuốc corticosteroid (ví dụ ACTH) và đỡ đau rõ cũng hỗ trợ chẩn đoán.