Tài liệu tham khảo
Biến đổi khí hậu liên quan như thế nào đến bệnh mạch vành?
Nếu để ý, bạn sẽ thấy khi thời tiết lạnh hoặc vào mùa đông – xuân, tần suất cơn đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim ở bệnh nhân mạch vành tăng lên rõ rệt. Y học cổ truyền Trung Quốc có khái niệm “thiên nhân tương ứng,” (天人相应) ý chỉ con người sống trong môi trường tự nhiên, bốn mùa xuân ấm, hạ nóng, thu mát, đông lạnh đều tác động đến hoạt động sinh lý và bệnh lý của cơ thể. Mỗi loại bệnh có thời điểm phát sinh khác nhau, ví dụ viêm phế quản mạn tính thường gặp vào mùa đông, viêm khớp dạng thấp dễ bùng phát khi thời tiết lạnh ẩm, thay đổi thất thường. Và bệnh mạch vành cũng không ngoại lệ.
Nhóm hợp tác phòng – chống bệnh mạch vành tại Bắc Kinh, phối hợp với Viện Nghiên cứu khí tượng đã phân tích quan hệ giữa thời tiết – khí hậu và phát bệnh nhồi máu cơ tim cấp trong giai đoạn 1976–1979. Họ thu thập dữ liệu từ 24 bệnh viện với 4.806 ca nhồi máu cơ tim cấp nhập viện, kết quả cho thấy trong năm có hai đỉnh cao phát bệnh: từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau, và từ tháng 3 đến tháng 4.
Nghiên cứu chỉ ra 3 yếu tố liên quan nhất đến việc phát bệnh:
Những ngày nhiệt độ thấp kéo dài, kèm mưa ẩm hay gió mạnh rất dễ gây bệnh. Ngoài ra, chênh lệch giữa các thời kỳ áp suất khí quyển cũng ảnh hưởng lớn: khi áp suất thấp, tỷ lệ mắc bệnh mạch vành tăng lên.
Trong điều kiện lạnh, ẩm ướt, gió to, bệnh mạch vành dễ khởi phát bởi kích thích lạnh (đặc biệt lúc đang đi ngược gió), khiến thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh, làm tim đập nhanh, huyết áp tăng, mạch máu hệ thống co lại, tăng kháng lực ngoại vi, dẫn đến nhu cầu oxy của cơ tim tăng lên. Mặt khác, kích thích lạnh có thể gây co thắt động mạch vành, làm lòng mạch co hẹp kéo dài, hoặc tạo điều kiện bong mảng xơ vữa, gây tổn thương nội mạc, tiểu cầu kết tụ dẫn đến huyết khối cấp làm tắc mạch và gây nhồi máu cơ tim cấp.
Chính vì vậy, trong mùa bệnh cao (mùa đông – xuân), bệnh nhân mạch vành nên chú trọng giữ ấm, hạn chế ra ngoài trời khi điều kiện khắc nghiệt, nhằm phòng ngừa cơn bệnh xảy ra.
Trường Xuân dịch