LƯỠI CÓ RÃNH, 沟纹舌

Tài liệu tham khảo:

Lưỡi có rãnh
Lưỡi có rãnh có thể liên quan đến yếu tố di truyền. Trên lâm sàng bệnh này thường được chia thành hai loại: lưỡi có đường gân lá và lưỡi có đường sọ (lưỡi sọ). Bệnh này hay gặp ở người trẻ và trung niên, không có sự khác biệt rõ rệt về giới tính.

[Triệu chứng – Dấu hiệu]

1. Lưỡi có đường gân lá:
   • Các rãnh trên lưỡi có hình dạng giống như gân lá, với một rãnh dọc sâu chạy từ trước ra sau ở giữa, và hai bên của rãnh chính phát triển nhiều rãnh đối xứng được sắp xếp khá đều đặn. Nếu có nhiễm trùng kèm theo, có thể gây cảm giác rát.
2. Lưỡi có đường sọ:
   • Các rãnh trên lưỡi uốn lượn theo bề mặt lưỡi, giống như các rãnh trên não, kích thước của lưỡi đôi khi khá lớn, thậm chí còn được gọi là “lưỡi khổng lồ”. Rìa của lưỡi thường xuất hiện dấu vết răng lõm, và khi nhiễm trùng kèm theo có thể gây cảm giác rát.

[Căn cứ chẩn đoán]

1. Bệnh thường gặp ở người trẻ.
2. Phần lưỡi có thể quan sát được nhiều rãnh có dạng hình rãnh.
3. Một số bệnh nhân có tiền sử di truyền.

[Nguyên tắc điều trị]

1. Duy trì vệ sinh miệng.
2. Thường xuyên làm sạch để loại bỏ các mảnh thức ăn còn sót lại trong rãnh, nhằm phòng ngừa nhiễm trùng.
3. Nếu cần, có thể can thiệp phẫu thuật.

[Đánh giá hiệu quả điều trị]

1. Chữa khỏi: Rãnh biến mất.
2. Đạt hiệu quả: Rãnh trở nên nông hơn.
3. Không chữa được: Rãnh không có thay đổi.

[Lời khuyên của chuyên gia]
Nếu bệnh không có nhiễm trùng kèm theo, thường không cần dùng thuốc điều trị. Chỉ cần chú ý vệ sinh miệng hàng ngày và thường xuyên làm sạch các rãnh trên lưỡi để ngăn ngừa nhiễm trùng là đủ.

Lưỡi có rãnh có phải là bệnh không?
Trên bề mặt lưỡi, có thể thấy các rãnh chạy theo chiều dọc và ngang với độ sâu, dài ngắn không đều được gọi là “lưỡi có rãnh” hay “lưỡi nứt”. Vì bệnh thường không gây ra triệu chứng tự nhận và nguyên nhân đa số không rõ ràng, nên thường không cần điều trị. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và theo thời gian có thể trở nên rõ ràng hơn. Thường thấy ở trung tâm lưỡi là một rãnh dọc sâu, chia lưỡi thành hai nửa; hoặc có những rãnh ngang nông vuông góc với rãnh dọc, giống như các đường gân lá; hay có dạng như các rãnh não, được gọi là “lưỡi có đường sọ”; Cũng có thể xuất hiện ở mép lưỡi dưới dạng rãnh dọc; Thậm chí toàn bộ bề mặt lưỡi phủ đầy các rãnh chạy dọc ngang chéo. Mặc dù độ sâu, dài, độ dày của rãnh khác nhau, màu sắc thường bình thường, không ảnh hưởng đến sự chuyển động của lưỡi và vị giác, các nụ lưỡi vẫn bình thường. Tuy nhiên, nếu các rãnh sâu hơn có thể là nơi tích tụ vi khuẩn và mảnh thức ăn, dẫn đến viêm nhẹ, đôi khi gây đau, và khi tiếp xúc với thực phẩm có vị chua, nóng, cay, triệu chứng có thể trở nên rõ ràng. Nếu lưỡi có rãnh đi kèm với liệt thần kinh mặt và viêm mụn mỡ ở môi, thì đó được gọi là Hội chứng MRS.

Người không có triệu chứng đau không cần điều trị. Bệnh nhân mắc “lưỡi nứt” cần chú ý giữ vệ sinh miệng sạch sẽ, sử dụng nước súc miệng có tác dụng kháng viêm để ngăn chặn vi khuẩn và cặn thức ăn tích tụ trong các rãnh. Đối với người có đau, nên rửa sạch các rãnh trước, sau đó chiếu tia cực tím và uống vitamin B hỗn hợp. Nếu rãnh dọc ở trung tâm lưỡi rất sâu và thường gây đau, có thể cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ.

Lương y Trường Xuân dịch