TĂNG HUYẾT ÁP GIẢ.
Tài liệu tham khảo: Hiện tượng tăng huyết áp áo choàng trắng là gì? Tăng huyết áp giả là gì?
Một số bệnh nhân cảm thấy lo lắng khi gặp bác sĩ, và khi bác sĩ yêu cầu đo huyết áp, huyết áp của họ lập tức tăng cao. Tuy nhiên, khi rời khỏi bác sĩ, huyết áp của họ lại trở về bình thường. Hiện tượng này được gọi là “tăng huyết áp áo choàng trắng”, có nghĩa là huyết áp của bệnh nhân tăng lên do phản xạ thần kinh khi có sự hiện diện của nhân viên y tế.
Các nhà khoa học Mỹ đã tiến hành nghiên cứu trên ba nhóm bệnh nhân: 292 người được chẩn đoán nghi ngờ mắc bệnh tăng huyết áp, 42 người đã được xác định mắc bệnh cao huyết áp và 37 người có huyết áp bình thường. Trước tiên, bác sĩ đo và ghi lại huyết áp, sau đó mỗi bệnh nhân được lắp một thiết bị theo dõi huyết áp động 24 giờ, với tần suất ghi nhận mỗi 15 phút (mỗi 30 phút vào ban đêm). Kết quả cho thấy 20% số người nghi ngờ mắc bệnh và 50% bệnh nhân có mức dao động huyết áp nằm trong giới hạn bình thường. Điều này chứng minh rằng các hoạt động hàng ngày không ảnh hưởng đáng kể đến huyết áp. Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng huyết áp tăng khi gặp bác sĩ là một phản xạ có điều kiện khi đo huyết áp, thường gặp ở những người có tư duy trừu tượng cao hoặc những bệnh nhân tăng huyết áp ở mức giới hạn. Nguyên nhân có thể do sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và ức chế hoạt động của hệ thần kinh đối giao cảm.
Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, bệnh nhân có hiện tượng này có thể giảm hoặc loại bỏ bằng cách sử dụng các thuốc chẹn beta như Propranolol (心得安), Metoprolol (美多心安, 倍他乐克), Atenolol (氨酰心安) hoặc các thuốc ức chế men chuyển angiotensin.
Thực tế cho thấy hiện tượng tăng huyết áp áo choàng trắng là có thật. Thậm chí, một số bệnh nhân đang dùng thuốc hạ huyết áp suốt đời có thể chưa từng mắc bệnh cao huyết áp thực sự. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị bệnh nhân, đặc biệt là phụ nữ, nên thực hiện theo dõi huyết áp động 24 giờ trước khi được chẩn đoán chính thức và điều trị như một bệnh nhân tăng huyết áp, nhằm tránh sai lầm trong chẩn đoán và điều trị.
Tăng huyết áp giả là gì?
Huyết áp mà chúng ta thường đo được là huyết áp gián tiếp, sử dụng huyết áp kế đặt ngoài cơ thể. Phương pháp này hoạt động bằng cách bơm hơi vào vòng bít để tạo áp lực lên động mạch cánh tay, làm tắc nghẽn dòng máu, sau đó giảm dần áp lực để ghi lại âm thanh mạch đập. Khi nghe thấy tiếng mạch đập đầu tiên, đó là huyết áp tâm thu, và khi âm thanh này biến mất, đó là huyết áp tâm trương.
Tuy nhiên, ở những bệnh nhân có thành động mạch cứng như ống cao su, dòng máu khó bị chặn lại với áp suất bình thường, chỉ khi sử dụng áp suất rất cao mới có thể ép động mạch lại. Những năm gần đây, các nghiên cứu đã chứng minh rằng một số bệnh nhân cao tuổi có chỉ số huyết áp đo gián tiếp rất cao, nhưng khi đo bằng phương pháp trực tiếp lại hoàn toàn bình thường. Tình trạng này được gọi là tăng huyết áp giả.
Tăng huyết áp giả có thể được xác định bằng cách đo trực tiếp huyết áp trong động mạch hoặc tăng áp lực trong vòng bít vượt quá áp lực động mạch quay. Nếu bệnh nhân có tăng huyết áp giả, động mạch quay vẫn có thể được sờ thấy do thành động mạch bị xơ cứng, trong khi ở bệnh nhân có thành mạch mềm thì động mạch quay sẽ không thể sờ thấy.
Tỷ lệ mắc tăng huyết áp giả không cao, nhưng có xu hướng tăng dần theo tuổi tác. Do đó, ở những bệnh nhân cao huyết áp có động mạch ngoại vi rất cứng và huyết áp cao nhưng không có tổn thương rõ rệt ở não, tim, thận hay các cơ quan quan trọng khác, cần xem xét khả năng tăng huyết áp giả.
Bệnh nhân tăng huyết áp giả thường có tình trạng xơ cứng động mạch ở các cơ quan nội tạng, gây thiếu máu cục bộ cho các cơ quan này. Đồng thời, huyết áp tâm trương của họ không quá cao và họ thường không dung nạp tốt với điều trị hạ huyết áp. Nếu sử dụng thuốc hạ huyết áp không phù hợp, họ có thể gặp phải các biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, trước khi có chẩn đoán chính xác, không nên vội vàng điều trị hạ huyết áp.
Sau khi được xác định mắc tăng huyết áp giả, bệnh nhân cần được điều trị song song cả xơ cứng động mạch và thiếu máu cục bộ nội tạng, loại bỏ các yếu tố nguy cơ gây xơ cứng động mạch, từ đó giúp bảo vệ chức năng của não, tim, thận và các cơ quan quan trọng khác.
Trường Xuân dịch