Tài liệu tham khảo
Táo bón trong bệnh não gan điều trị thế nào?
Bệnh não gan là một hội chứng lâm sàng do các bệnh gan cấp hoặc mạn tính nặng gây rối loạn chức năng hệ thần kinh trung ương, nền tảng là các rối loạn chuyển hóa, biểu hiện chủ yếu bằng thay đổi ý thức, hành vi hoặc hôn mê. Cơ chế bệnh sinh chính là “nhiệt độc nội hãm, bế tắc thanh khiếu, gây động can phong”, bệnh biến chủ yếu ở can, đởm và tâm, tổn thương vào phần doanh huyết. Vì phần nhiều bệnh thuộc chứng nhiệt, nên táo bón là hiện tượng thường gặp. Việc duy trì đại tiện thông suốt lại có ý nghĩa quan trọng trong quá trình điều trị bệnh não gan.
Bệnh não gan xảy ra do chức năng gan bị tổn thương, gan không đủ khả năng chuyển hóa và đào thải amoniac, khiến hàm lượng amoniac trong máu tăng cao; khi amoniac máu tăng, chức năng não sẽ rối loạn – đây là thuyết “ngộ độc amoniac” trong bệnh não gan. Người bệnh não gan bị táo bón khiến phân lưu lại lâu trong ruột, vi khuẩn đường ruột hoạt động mạnh, sinh ra và hấp thu thêm nhiều amoniac, làm tình trạng ngộ độc amoniac nặng hơn. Do vậy, người bệnh não gan càng cần phải giữ cho đại tiện thông suốt. Thuốc thông phủ (通腑药) trong Đông y có nhiều tác dụng dược lý, nghĩa là ngoài giúp thông đại tiện, còn có thể cải thiện chức năng chuyển hóa của gan. Vậy, khi bệnh não gan kèm theo táo bón, nên điều trị thế nào?
Bệnh nhân não gan thường biểu hiện sốt cao, bứt rứt, bồn chồn không yên, mê sảng, hôn mê, bụng chướng, táo bón, tiểu đỏ ngắn, nôn mửa, chảy máu cam, nổi ban, gào thét, co giật, miệng mũi có mùi hôi tanh, lưỡi đỏ sẫm, rêu lưỡi vàng hoặc ít. Triệu chứng thuộc chứng nhiệt độc thịnh, xâm nhập vào phần dinh, quấy rối tâm thần. Phép trị nên thanh tả lý nhiệt, lương doanh khai khiếu, dùng bài Thanh Doanh Thang gia giảm:
Sắc uống, sau đó có thể uống kèm An cung ngưu hoàng hoàn. Dùng bài thuốc này, nếu đại tiện được thông, đa phần bệnh tình sẽ thuyên giảm.
Ly Trường Xuân dịch