Tài liệu tham khảo
Phụ nữ mang thai bị cảm cúm có nguy hại gì?
Nguy hại chính của cảm cúm ở phụ nữ mang thai là ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, có thể dẫn đến các dị tật bẩm sinh như: Đầu nhỏ, vô não, não úng thủy, điếc bẩm sinh và thiểu năng trí tuệ. Tỷ lệ gây dị tật do nhiễm virus trong tháng đầu thai kỳ là 50%, tháng thứ hai là 25%, tháng thứ ba là 17%, sau ba tháng thì tỷ lệ này giảm mạnh. Vì vậy, nguy cơ gây dị tật cho thai nhi do cảm cúm là cao nhất trong 3 tháng đầu, cần đặc biệt lưu ý.
Sau khi bị cảm cúm, phụ nữ mang thai cần chú ý gì khi dùng thuốc?
Hầu hết các loại thuốc đều có thể đi từ cơ thể mẹ qua nhau thai vào cơ thể thai nhi, một số loại thuốc có thể gây tổn thương hoặc dị tật cho thai nhi. Vì thế, nguyên tắc dùng thuốc cho phụ nữ mang thai là: Nếu có thể không dùng thì càng tránh dùng, nếu bắt buộc phải dùng thì phải cân nhắc kỹ lợi hại và thận trọng. Các thuốc như: Thuốc cảm từ thảo dược dạng hòa tan như bản lam căn, hay kháng sinh như penicillin, sulfonamide, erythromycin, josamycin… qua nghiên cứu trên động vật và sử dụng ở người đều chưa thấy gây hại cho thai nhi nên vẫn có thể sử dụng. Tuy nhiên, các thuốc kháng virus như ribavirin, amantadine thì nên tránh. Ngoài ra, các thuốc như kanamycin, streptomycin, tetracycline, chloramphenicol, aspirin và các chế phẩm chứa acid salicylic đều có thể gây hại hoặc dị tật cho thai nhi, do đó không được sử dụng.
Phụ nữ mang thai bị cảm cúm có thể dùng thuốc Đông y không?
Phụ nữ mang thai cần thận trọng trong việc dùng thuốc nhằm ngăn ngừa tác động bất lợi đến sự phát triển của thai nhi. Nói chung, nên hạn chế tối đa việc dùng thuốc trong thời kỳ mang thai. Khi bị cảm cúm, có thể nghỉ ngơi nhiều, uống nhiều nước, thường sẽ tự khỏi. Nếu triệu chứng không giảm, mới cân nhắc đến việc dùng thuốc điều trị. Việc lựa chọn thuốc cần thận trọng, tránh những loại thuốc có tác dụng gây hại cho thai nhi hoặc có thể dẫn đến sảy thai. Nhiều loại thuốc đã được chứng minh có thể gây dị tật thai nhi và được xếp vào danh mục thuốc cấm dùng khi mang thai. Dựa vào mức độ nguy hại đối với thai nhi, thuốc được chia làm hai loại:
Thuốc cấm dùng: bao gồm ba đậu, khiên ngưu tử, đại kích, ban miêu, thương lục, xạ hương, tam lăng, nga truật, thủy điệt, Manh trùng v.v…
Thuốc cần thận trọng khi dùng: bao gồm các loại thuốc hoạt huyết, hành khí, phá trệ, và thuốc có tính đại nhiệt, đại tân (rất cay nóng) như đào nhân, hồng hoa, đại hoàng, mang tiêu, chỉ thực, phụ tử, can khương, nhục quế v.v…
Nếu phụ nữ mang thai nhiễm virus cúm mùa thì phải làm sao?
Cúm mùa là một bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do virus cúm gây ra, lây nhiễm rất mạnh và lây lan nhanh chóng. Nếu không kiểm soát kịp thời, cúm có thể bùng phát trên diện rộng. Phụ nữ mang thai và trẻ em là những đối tượng dễ nhiễm bệnh. Nếu phụ nữ mang thai mắc cúm mà không có biến chứng thì tiên lượng thường tốt. Tuy nhiên, nếu kèm viêm phổi và sốt cao kéo dài thì tiên lượng xấu, nếu không điều trị kịp thời có thể làm tăng đáng kể tỷ lệ tử vong. Nhiễm cúm ở giai đoạn đầu thai kỳ làm tăng nguy cơ sảy thai và dị tật thai nhi. Ở giữa và cuối thai kỳ, cúm có thể gây chậm phát triển thai trong tử cung, sinh non, thai chết lưu hoặc tử vong sơ sinh.
Cúm mùa thường khởi phát đột ngột và lây lan rất nhanh. Trẻ dưới 4 tháng tuổi có được một lượng nhỏ kháng thể từ mẹ nên ít bị lây nhiễm, còn lại người lớn và trẻ em đều dễ mắc bệnh. Ba chủng virus cúm không có khả năng miễn dịch chéo, và miễn dịch chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Cúm không có tính chất mùa rõ ràng, nhưng thường xảy ra nhiều vào mùa đông. Virus cúm chủ yếu lây qua đường hô hấp bằng không khí hoặc giọt bắn.
Biện pháp phòng tránh hữu hiệu trong mùa cúm đối với phụ nữ mang thai là: Hạn chế đến nơi công cộng như rạp chiếu phim, trung tâm thương mại. Nếu trong nhà có người nhiễm bệnh, cần cách ly phù hợp. Có thể khử trùng không khí bằng cách xông giấm trong phòng. Phụ nữ mang thai có thể tiêm vaccine cúm bất hoạt để phòng bệnh hoặc uống thuốc Đông y thanh nhiệt giải độc để dự phòng. Nếu đã mắc cúm mà không có biến chứng, không cần xử lý đặc biệt, chỉ cần nghỉ ngơi trên giường và uống nhiều nước. Có thể dùng thuốc thảo dược như bản lam căn, đại thanh diệp, liên kiều dưới dạng sắc uống. Nếu có sốt cao và kích thích mạnh, cần nhập viện điều trị và thực hiện các biện pháp xử trí theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt, giảm đau như acetylsalicylic acid (aspirin). Nếu là cúm thể nhiễm độc, cần cấp cứu khẩn cấp, nếu không sẽ nguy hiểm đến tính mạng của mẹ và thai nhi.
Ly Nguyễn Nghị dịch