Tài liệu tham khảo:
1/ Nguyên lý điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng phương pháp xoa bóp bấm huyệt là gì?
Liệu pháp xoa bóp đóng vai trò quan trọng trong điều trị không phẫu thuật thoát vị đĩa đệm thắt lưng và được sử dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng. Đối với thoát vị đĩa đệm thắt lưng, nguyên lý điều trị bằng xoa bóp như sau: ① Giảm áp lực bên trong đĩa đệm, tăng áp lực bên ngoài đĩa đệm, thúc đẩy sự co rút của phần lồi ra, tạo điều kiện thuận lợi cho việc sửa chữa vòng xơ. ② Thay đổi vị trí của phần lồi ra, nới lỏng các điểm dính và làm giảm hoặc giảm áp lực lên rễ thần kinh. ③ Tăng cường lưu thông khí huyết tại chỗ, thúc đẩy các rễ thần kinh bị tổn thương phục hồi chức năng bình thường.
2/ Những phương pháp massage (Thôi nã) thường được sử dụng để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là gì?
Các phương pháp thường được sử dụng để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là:
(1) Giảm co thắt cơ ở eo và mông: Bệnh nhân nằm sấp. Bác sĩ sử dụng phương pháp massage nhẹ nhàng và các kỹ thuật khác vào vùng eo, hông và chi dưới bị ảnh hưởng để tăng tốc độ lưu thông khí huyết ở vùng bị ảnh hưởng, đẩy nhanh quá trình hấp thụ nước trong nhân nhầy thoát vị, giảm áp lực lên rễ thần kinh và cũng làm giãn các cơ căng và co thắt.
(2) Mở rộng khoảng gian đốt sống và giảm áp lực bên trong đĩa đệm: bệnh nhân nằm ngửa. Bác sĩ sử dụng lực kéo xương chậu bằng tay hoặc cơ học để mở rộng khoảng không gian giữa các đốt sống, giảm áp lực bên trong đĩa đệm và thậm chí tạo ra áp lực âm, thúc đẩy quá trình co lại của phần lồi ra. Đồng thời, nó mở rộng lỗ liên hợp đốt sống và ống rễ thần kinh, làm giảm áp lực của phần lồi lên rễ thần kinh.
(3) Tăng áp lực ngoài đĩa đệm: bệnh nhân nằm sấp. Bác sĩ dùng cả hai tay ấn nhịp nhàng vào eo để làm cho eo rung lên, sau đó cố định phần bị ảnh hưởng bằng phương pháp duỗi cả hai chi dưới để kéo căng eo quá mức, với mục đích làm cho phần lồi thụt vào hoặc thay đổi vị trí của phần lồi và rễ thần kinh.
(4) Nắn chỉnh khớp sau và nới lỏng các dính: Bác sĩ sử dụng các kỹ thuật như kéo chéo thắt lưng hoặc giảm xoay để nắn chỉnh rối loạn khớp sau và mở rộng tương đối ống rễ thần kinh và lỗ liên đốt sống. Trong quá trình kéo xiên và giảm xoay, đốt sống thắt lưng và đĩa đệm giữa các đốt sống tạo ra mô men quay, do đó làm thay đổi vị trí của phần nhô ra và rễ thần kinh. Với các lần áp dụng lặp đi lặp lại, tình trạng dính giữa phần nhô ra và rễ thần kinh có thể dần được nới lỏng. Ở tư thế nằm ngửa, động tác nâng chân thẳng lên được sử dụng để kéo căng dây thần kinh tọa và cơ gân kheo, có thể giúp nới lỏng các điểm dính.
(5) Thúc đẩy phục hồi rễ thần kinh bị tổn thương: bệnh nhân nằm sấp. Bác sĩ sử dụng phương pháp xoa bóp, ấn, nhào, giữ dọc theo rễ thần kinh bị tổn thương và khu vực phân bố của chúng để đẩy nhanh quá trình lưu thông khí huyết, giúp các cơ bị teo và dây thần kinh bị liệt có thể dần phục hồi chức năng bình thường.
3/ Phương pháp châm cứu nào điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Liệu pháp châm cứu là phương pháp điều trị độc đáo và hiệu quả trong y học cổ truyền Trung Quốc. Các phương pháp châm cứu thường được sử dụng để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như sau:
(1) Liệu pháp châm: Các huyệt đạo được lựa chọn là huyệt Đại Trường du, huyệt A Thi, huyệt Ủy Trung, huyệt Dương Lăng Tuyền, huyệt Quán Nguyên du. Đối với chứng đau mông, thêm Hoàn khiêu; để chữa đau ở sau đùi, thêm Ân Môn; để giảm đau ở đùi ngoài, thêm Phong Thị; để giảm đau bắp chân, thêm Thừa Sơn. Các thao tác đều sử dụng tả pháp. Huyệt Đại Trường du và Quan Nguyên du được đâm thẳng 1,5 inch để truyền cảm giác kim châm đến chi dưới. Huyệt A thị, huyệt Ủy trung và huyệt Dương lăng tuyền được đâm thẳng vào khoảng 1,0 đến 1,5 inch, và Tam lăng châm có thể được sử dụng kết hợp với việc lấy máu tại huyệt Ủy trung.
(2) Liệu pháp nhĩ châm: Các huyệt đạo bao gồm đốt sống thắt lưng, mông, dây thần kinh tọa và huyệt Thần môn. Sau khi châm kim, hãy dùng lực kích thích mạnh và để kim trong vòng 10 đến 20 phút. Bạn cũng có thể sử dụng phương pháp bấm huyệt tai bằng viên thuốc.
(3) Liệu pháp tiêm huyệt: Chọn điểm đau tại chỗ, dùng 10-20 ml glucose 10% cộng với 100 mg vitamin B1, dùng phương pháp đâm nhiều hướng bằng một kim vào điểm đau để tiêm thuốc theo nhiều hướng. Việc điều trị được thực hiện 1 lần sau mỗi 3 đến 4 ngày và 10 lần sẽ tạo thành một liệu trình điều trị.
(4) Liệu pháp cứu ngải: Dùng điếu cứu ngải nhẹ nhàng vào các huyệt Thận du, Hoàn khiêu, Dương lăng tuyền trong 10 đến 20 phút, hoặc dùng phương pháp châm cứu ấm. Uống 1 lần/ngày, 10 lần như một liệu trình điều trị.
4/ Khi sử dụng phương pháp massage để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng cần lưu ý những gì?
Liệu pháp xoa bóp có nhiều ứng dụng khác nhau và có thể được sử dụng để điều trị nhiều loại bệnh. Hiệu quả điều trị một số bệnh của nó tốt hơn các phương pháp điều trị khác. Tuy nhiên, liệu pháp mát-xa cũng có những hạn chế. Sử dụng nó trong một số tình trạng bệnh lý có thể làm tình trạng bệnh trầm trọng hơn và thậm chí gây ra tai biến y khoa. Do đó, khi sử dụng phương pháp massage để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng cần lưu ý những điểm sau: ① Trong giai đoạn cấp tính hoặc giai đoạn phát tác cấp tính của thoát vị đĩa đệm thắt lưng, rễ thần kinh bị tắc nghẽn và phù nề nghiêm trọng, việc massage có thể kích thích rễ thần kinh và làm trầm trọng thêm các triệu chứng. Vì vậy, tốt nhất không nên sử dụng liệu pháp xoa bóp trong ba ngày đầu của giai đoạn cấp tính. ② Đối với những bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng trung tâm điển hình hơn, nên tuyệt đối không được xoa bóp để tránh hậu quả nghiêm trọng. ③Đối với một số bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng ở vị trí cao, cần phải có chẩn đoán vị trí rõ ràng và cần tham khảo phim CT hoặc dữ liệu MRI. Khi kích thước và vị trí của phần lồi rất rõ ràng, có thể áp dụng phương pháp massage một cách thận trọng. ④ Đối với bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng kết hợp chấn thương cột sống và có triệu chứng tổn thương tủy sống, liệu pháp xoa bóp có thể làm trầm trọng thêm tổn thương tủy sống và không nên sử dụng. ⑤ Thoát vị đĩa đệm thắt lưng kèm theo gãy xương, lao xương khớp, viêm tủy xương, u và loãng xương nặng ở người già. Liệu pháp xoa bóp có thể gây phá hủy xương và lây lan nhiễm trùng. ⑥ Không nên áp dụng liệu pháp xoa bóp nếu thoát vị đĩa đệm thắt lưng đi kèm với các bệnh lý toàn thân như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, hoặc các bệnh lý ngoài da nghiêm trọng, bệnh truyền nhiễm, hoặc nghi ngờ mắc bệnh lao, u bướu,… ⑦ Bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng kèm theo tình trạng chảy máu hoặc bệnh về máu không nên điều trị bằng phương pháp xoa bóp, nếu không có thể gây chảy máu tại chỗ. ⑧ Bệnh nhân nữ bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng đang mang thai trên 3 tháng không nên áp dụng biện pháp massage để phòng ngừa sảy thai. Phụ nữ không nên sử dụng liệu pháp massage trong thời kỳ kinh nguyệt.
5/ Sử dụng phương pháp phản bối để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Phương pháp phản bối sử dụng chính trọng lượng của bệnh nhân ở phần dưới thắt lưng để thực hiện lực kéo liên tục trong một khoảng thời gian, do đó làm tăng khoảng không gian giữa các đốt sống. Sau đó, phần eo được lắc thụ động qua lại và lắc sang trái, phải để nới lỏng các điểm dính của rễ thần kinh và tạo cơ hội thu nhỏ các mô nhô ra. Sau đây là cách thực hiện:
Bước 1: Bác sĩ và bệnh nhân đứng quay lưng vào nhau, khuỷu tay cong. Hai khuỷu tay khép lại với nhau, mông của bác sĩ hướng về phía bệnh nhân. Sau đó, bác sĩ hơi cúi người về phía trước và bế bệnh nhân nằm ngửa, mông của bác sĩ áp vào eo của bệnh nhân.
Bước 2: Dựa trên bước trên, bác sĩ tăng dần biên độ và tốc độ uốn cong thắt lưng, đồng thời thực hiện động tác đẩy eo qua lại nhanh theo nhịp điệu 30 đến 40 lần.
Bước 3: Dựa trên bước 2, vòng eo của bệnh nhân đã được kéo giãn ở một mức độ nhất định. Sau đó, bác sĩ lắc người sang trái và phải để phần thân dưới của bệnh nhân từ thắt lưng chuyển động sang trái và phải cùng lúc, lặp lại động tác này từ 20 đến 30 lần.
Trong suốt quá trình điều trị đảo ngược lưng, nếu bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, họ có thể nghỉ ngơi một lúc trước khi tiếp tục phẫu thuật. Để củng cố hiệu quả điều trị và ngăn ngừa tái phát, bệnh nhân cần nghỉ ngơi trên giường cứng trong 3 tuần sau liệu pháp lưng-ngược. Tránh các bài tập uốn cong lưng và bắt đầu tập các bài tập cơ lưng từ từ khi nghỉ ngơi trên giường.
6/ Đi cà kheo là gì?
Bác sĩ sử dụng trọng lực của chính mình và bàn chân để bước lên vùng điều trị, được gọi là phương pháp bước cà kheo. Các điểm hành động như sau:
Bệnh nhân nằm sấp, kê 3 đến 4 chiếc gối ở ngực và đùi để phần eo được thoải mái. Bác sĩ cầm thanh ngang được cài đặt sẵn bằng cả hai tay để kiểm soát trọng lượng của mình và lực khi bước. Đồng thời, dùng chân giẫm lên eo bệnh nhân và thực hiện các động tác bật nhảy thích hợp. Khi nhảy, các ngón chân không được rời khỏi eo. Tùy theo thể trạng của bệnh nhân mà lực bước trên cà kheo và biên độ bật nảy có thể tăng dần. Đồng thời, bệnh nhân cần được hướng dẫn cách phối hợp nhịp thở với động tác lên xuống của quả bóng. Bệnh nhân phải hít vào khi nhảy và thở ra khi bước trên cà kheo. Không nên nín thở để tránh bị thương. Tốc độ đạp phải đều và nhịp nhàng.
7/ Phương pháp đi cà kheo có chữa được thoát vị đĩa đệm thắt lưng không?
Phương pháp bước chân có thể thư giãn cơ bắp và kích thích lưu thông máu, khai thông kinh mạch và mạch máu bên, giảm co thắt và giảm đau. Phương pháp này thường được sử dụng trong thực hành lâm sàng để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, nhưng phương pháp này có mức kích thích lớn và phải thận trọng khi sử dụng. Không nên sử dụng cho những bệnh nhân có thể trạng yếu hoặc mắc bệnh tim mạch kết hợp, gan lách to, viêm cột sống dính khớp, gãy xương cột sống (trật khớp, viêm, khối u) và các tổn thương xương khác và loãng xương.
8/ Chữa thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng khí công như thế nào?
Người bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng có thể tự luyện khí công để tăng hiệu quả và sớm hồi phục. Sau đây là một phương pháp đơn giản để bệnh nhân tham khảo và thực hành.
(1) Tư thế nằm ngửa: Nằm ngửa trên giường cứng, hai tay chồng lên nhau, lòng bàn tay hướng xuống bụng trên; duỗi thẳng chân dưới, gót chân dang rộng bằng nắm tay, và thư giãn toàn bộ cơ thể. Hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng. Dùng mỏm gai thắt lưng thứ năm làm điểm cố định. Khi hít vào, hãy tưởng tượng cột sống của bạn đang duỗi lên trên. Khi thở ra, hãy tưởng tượng mông và chân dưới của bạn chìm xuống. Lặp lại 49 lần.
(2) Nằm nghiêng về phía khỏe mạnh: Sau khi nằm ngửa, lật người sang phía khỏe mạnh, dùng tay khỏe mạnh đỡ đầu thay cho gối, hơi cong chân. Dùng tay ở bên bị đau che huyệt Chí Biên cùng bên, gập chi dưới, đặt vòm bàn chân lên giữa bắp chân đối diện, nhẹ nhàng chạm đầu gối vào giường. Thư giãn toàn bộ cơ thể, nhẹ nhàng khép môi và hít thở tự nhiên bằng mũi. Đầu tiên, hãy tập trung tâm trí vào đường dẫn thần kinh tọa khỏe mạnh (tức là mông, đùi sau, bắp chân sau và bên, và bàn chân ngoài). Ghi nhớ cảm giác thoải mái và không bị cản trở của dây thần kinh tọa bên khỏe mạnh trong tâm trí bạn trong tổng cộng 19 hơi thở. Sau đó đưa cảm giác thoải mái không bị cản trở này vào tâm trí của đường dẫn truyền thần kinh tọa bị ảnh hưởng. Một luồng điện ấm cũng sẽ được tạo ra tại huyệt Chí Biên nằm ở lòng bàn tay (nếu không thể tạo ra ở trong tâm trí, có thể tạo ra bằng cách cọ xát nhẹ lòng bàn tay) chạy qua đường dẫn truyền thần kinh tọa. Thực hiện động tác này tổng cộng 49 lần hít thở.
(3) Đá chân nằm ngửa: Thực hiện tư thế trước, từ từ xoay người lại và trở về tư thế nằm ngửa. Đặt hai tay lên nhau và đặt dưới đầu. Gập chân dưới ở hông và đầu gối rồi nâng chúng lên. Sau đó, đá chân lên không trung. Bảy lần là số lần tốt nhất để bắt đầu. Dần dần tăng số lần thực hiện động tác này, nhưng đừng vội vàng.
9/ Cơ chế điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng châm cứu là gì?
Châm cứu là một phần quan trọng của y học cổ truyền Trung Quốc. Từ thế kỷ thứ 7 sau Công nguyên, nó đã trở thành một ngành học chuyên sâu có nội dung học thuật phong phú và giá trị thực tiễn to lớn. Thực hành lâm sàng lâu dài đã chứng minh rằng liệu pháp châm cứu đơn giản, dễ thực hiện, được sử dụng rộng rãi, hiệu quả và không có tác dụng phụ độc hại, rất được bác sĩ và bệnh nhân ưa chuộng.
Cơ sở chính cho ứng dụng lâm sàng của liệu pháp châm cứu là lý thuyết cơ bản của y học cổ truyền Trung Quốc, đặc biệt là lý thuyết về kinh lạc và huyệt đạo. Y học cổ truyền Trung Quốc cho rằng cơ thể con người có mười hai kinh lạc, mười hai kinh bàng hệ, tám kinh phi và mười lăm kinh bàng hệ, chạy khắp cơ thể con người, có chức năng kết nối trong ngoài, kết nối trên dưới, thúc đẩy khí huyết lưu thông, điều hòa âm dương. Châm cứu chữa bệnh bằng cách tác động trực tiếp vào các huyệt đạo, điều chỉnh khí huyết dinh dưỡng của cơ thể và chức năng của các cơ quan thông qua sự dẫn truyền và phản ứng của kinh lạc để chữa bệnh.
Ứng dụng châm cứu trong điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng dựa trên sự hiểu biết của y học cổ truyền Trung Quốc về tình trạng đau lưng và đau chân do thoát vị đĩa đệm thắt lưng. Phương pháp này chọn huyệt đạo dọc theo kinh mạch và điều trị bệnh dựa trên sự phân biệt hội chứng, đặc biệt là điều chỉnh khí, huyết, âm và dương của kinh Độ và kinh Bàng quang Thái Dương Bàng quang, hai kinh mạch chạy qua eo và lưng, để đạt được mục tiêu điều trị.
10/ Châm cứu điều trị đau lưng do khí ứ trệ, huyết ứ như thế nào?
Nguyên lý điều trị: Thúc đẩy lưu thông máu, tiêu ứ, thư giãn cơ gân, thông kinh lạc.
Đơn thuốc: Thận du, đại tràng du, huyệt A thị ở eo, huyệt Ủy Trung.
Phương pháp thực hiện: Sau khi châm kim và lấy được khí, tiến hành phương pháp nâng, châm, vặn, bổ, dẫn. Sau khi châm vào huyệt A thị, người ta sẽ giác hơi để thấm hết ứ máu.
Ý nghĩa đơn thuốc: Thận du, đại tràng du là các huyệt đạo ở kinh bàng quang. Có thể kết hợp với huyệt A thị ở eo để khai thông kinh lạc ở eo, thúc đẩy lưu thông máu và loại bỏ tình trạng ứ trệ. Ủy trung là huyệt khích. Việc chọc kim ba lưỡi có thể loại bỏ tình trạng ứ máu và thúc đẩy quá trình lưu thông máu mới.
Việc điều trị được thực hiện cách ngày và 10 lần sẽ tạo thành một liệu trình điều trị.
11/Châm cứu điều trị đau eo lưng do hàn thấp như thế nào?
Nguyên lý điều trị: Ôn kinh thông lạc, hành khí trừ thấp.
Đơn thuốc: Thận du Yêu dương quan Quan nguyên du Đại tràng du, Ủy trung.
Phương pháp thực hiện: Sau khi châm kim đắc khí, tiến hành phương pháp nâng, châm, vặn, bổ, thông, hoặc kết hợp châm cứu và cứu ngải.
Ý nghĩa bài thuốc: Thận du kết hợp với châm cứu, cứu ngải có thể trừ hàn thấp; Yêu dương quan là một huyệt cục bộ để sơ thông kinh khí cục bộ, thúc đẩy lưu thông khí và giảm đau; Quán nguyên du và Đại trường du có tác dụng khứ phong tán hàn, thông kinh lạc, giảm đau; Huyệt Ủy Trung là huyệt đạo nằm dọc theo kinh lạc, chú trọng vào ý nghĩa “Yêu bối Ủy trung cầu” ý là đau eo lưng là nghĩ đến huyệt Ủy trung, có tác dụng khai thông khí huyết kinh bàng quang.
Mỗi ngày một lần, mỗi đợt điều trị 10 lần.
12/Châm cứu có tác dụng điều trị đau lưng do thận yếu như thế nào?
Nguyên lý điều trị: Bổ thận, kiện tỳ.
Đơn thuốc: Thận du Đại tràng du Mệnh môn Yêu nhãn Chí thất Thái khê.
Phương pháp thực hiện: Sau khi châm kim và lấy khí, tiến hành phương pháp nâng, châm, vặn, bổ, thông, kết hợp châm cứu và cứu ngải.
Ý nghĩa của đơn thuốc: Eo là nơi chứa thận. Dùng Thận du bổ thận khí, Đại trường du thông kinh, giảm đau; dùng châm cứu cứu huyệt Mệnh Môn, Yêu nhãn để làm ấm thận, bổ tinh; Chí thất và Thái khê nuôi dưỡng âm thận.
Mỗi ngày một lần, mỗi đợt điều trị 10 lần.
13/ Cơ chế của nhĩ châm trong điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là gì?
“Nhĩ châm” là phương pháp y học chẩn đoán và điều trị bệnh thông qua tai người, là một bộ phận quan trọng trong di sản y học quý báu của nước ta. Nó có lịch sử lâu đời ở đất nước tôi. Từ lâu trước khi Hoàng Đế Nội Kinh được viết, các bác sĩ thời xưa đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm và kiến thức về mối liên hệ giữa tai và toàn bộ cơ thể. Theo thảo luận trong Linh thư, mười hai kinh mạch chính của cơ thể con người đều kết nối trực tiếp hoặc gián tiếp với tai, cho nên cái gọi là “Nhĩ giả, tông mạch chi sở tụ dã” tai là nơi hội tụ của các kinh mạch chính “. Kể từ đó, các bác sĩ ở mọi thế hệ đã tích lũy được khối lượng kinh nghiệm trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh thông qua tai.
Năm 1956, bác sĩ người Pháp P. Nogier đã đề xuất một bản đồ huyệt đạo ở tai có hình dạng giống như hình ảnh phản chiếu của phôi thai. Sau khi sơ đồ này được giới thiệu đến đất nước tôi, nó đã đóng vai trò to lớn trong việc thúc đẩy nghiên cứu về châm cứu tai ở đất nước tôi. Dựa trên việc liên tục khai thác di sản cổ xưa và tổng hợp kinh nghiệm thực tế, một hệ thống chẩn đoán và điều trị bệnh dựa trên bản đồ huyệt đạo tai đã được hình thành.
Các bộ phận và cơ quan khác nhau của cơ thể con người đều có các điểm tương ứng ở tai, cụ thể là huyệt tai. Bằng cách kích thích các huyệt đạo ở tai, bạn có thể kích thích kinh mạch, điều chỉnh âm dương, khai thông kinh mạch để đạt được mục đích điều trị bệnh. Bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng có mức độ phản ứng khác nhau ở các huyệt đạo ở tai. Bằng cách kích thích các huyệt đạo tương ứng trên tai, có thể đạt được mức độ điều trị nhất định.
14/ Sử dụng Nhĩ châm để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Có nhiều phương pháp điều trị bệnh bằng nhĩ châm. Ngoài phương pháp nhĩ châm và lấy máu truyền thống, còn có liệu pháp chôn kim, điện châm, từ trường, ép thuốc, v.v. Các phương pháp được sử dụng phổ biến nhất để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là châm kim hoặc ép thuốc.
Công thức: Chọn các huyệt: Thận (肾), Thận Thượng Tuyến (肾上腺), Yêu chuy (腰椎), Đế chuy (骶椎), Thần Môn (神门) và Bì chất Hạ (皮质下); mỗi lần chọn 2–3 huyệt.
Phương pháp:
Khử trùng da vùng tai ngoài (tai mũi) bằng cồn cho đến khô, sau đó dán băng keo có chứa hạt của Vương Bất Lưu Hành (王不留行籽) lên các huyệt tai tương ứng, ấn trong vài phút. Bệnh nhân có thể tự kích thích vùng dán này 3 lần mỗi ngày, mỗi huyệt mỗi lần 2–3 phút, và có thể thay đổi huyệt sau mỗi 3–7 ngày.
15/ Những bệnh nhân nào không phù hợp để điều trị bằng châm cứu tai?
Liệu pháp châm cứu vành tai có nhiều ưu điểm như khả năng thích ứng rộng, hiệu quả nhanh, dễ học và dễ hiểu, tiết kiệm và thiết thực, thao tác đơn giản, không có tác dụng phụ. Nó có thể đóng một vai trò điều trị hỗ trợ nhất định cho những bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng và không ảnh hưởng đến các phương pháp điều trị khác. Đặc biệt, tác dụng gây tê lành tính từ phương pháp châm cứu tai có tác dụng kéo dài, lặp lại liên tục nên rất được bệnh nhân ưa chuộng. Tuy nhiên, có một số bệnh nhân không phù hợp với phương pháp điều trị châm cứu tai, chủ yếu là:
(1) Những người quá đói, quá no hoặc quá căng thẳng không nên thực hiện phương pháp châm cứu tai.
(2) Người bệnh tim nặng không nên châm cứu tai, càng không nên kích thích mạnh.
(3) Người bị viêm tai ngoài, chàm hoặc các bệnh khác không nên điều trị bằng phương pháp châm cứu tai.
(4) Phụ nữ bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng không được châm cứu tai trong thời kỳ mang thai.
16/ Liệu pháp châm cứu da đầu điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Liệu pháp châm cứu da đầu, còn được gọi là liệu pháp châm cứu đầu và liệu pháp châm cứu sọ, là liệu pháp điều trị bệnh bằng cách châm cứu vào các vùng và đường cụ thể trên da đầu. Theo lý thuyết kinh lạc của y học cổ truyền Trung Quốc, đầu là điểm giao nhau của tất cả các kinh mạch dương. Kinh Bàng quang Thái dương, kinh Vị dương minh, kinh Thiểu dương, kinh Can, kinh Thủ thiếu dương, kinh Đô đều chạy đến da đầu, khí của các kinh mạch khác trong mười hai kinh mạch cũng chạy đến đầu và mặt. Bằng cách châm cứu vào các huyệt đạo trên da đầu, các bệnh liên quan đến các bộ phận trong cơ thể có thể được điều trị.
Bottom of Form
Theo “Sơ đồ chuẩn hóa các vị trí châm cứu da đầu ở Trung Quốc”, châm cứu da đầu được thực hiện bằng cách xác định các huyệt đạo theo khu vực, kết nối các huyệt đạo và vẽ các đường, sau đó các đường này được chỉ định cho các kinh mạch. Mỗi dòng thuốc có tác dụng điều trị các bệnh khác nhau. Trong đó, những loại chính có tác dụng điều trị hỗ trợ nhất định đối với bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng là:
(1) Đường giữa đỉnh đầu: Nằm trên đường giữa đỉnh đầu, từ huyệt Bách hội về phía trước đến điểm đỉnh đầu phía trước. Thuộc Đốc mạch, chủ yếu dùng để chữa các bệnh về eo, chân, bàn chân như tê nhức, đau nhức.
(2) Đường 1 bên đỉnh đầu: Bên ngoài đường giữa đỉnh đầu, hai đường cách nhau 1,5 tấc, tức là bắt đầu từ huyệt Thừa quang và đi ngược về sau 1,5 tấc theo kinh tuyến, thuộc về kinh bàng quang Túc-Thái dương. Nó chủ yếu được dùng để điều trị các bệnh về thắt lưng và chân như tê liệt, liệt tay chân, v.v.
Phương pháp kỹ thuật châm cứu da đầu chủ yếu dựa trên phương pháp điều trị châm cứu thủ công, kết hợp ứng dụng nhiều phương pháp châm cứu khác nhau. Nó có tác dụng điều trị đặc biệt đối với các bệnh liên quan đến não và chỉ có thể đóng một vai trò điều trị hỗ trợ nhất định trong thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
17/Điện châm điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Liệu pháp điện châm sử dụng sự kết hợp giữa thiết bị điện châm và kim nhỏ để tác động vào các huyệt đạo trên cơ thể con người nhằm điều trị nhiều bệnh khác nhau. Cơ chế hoạt động chính của nó là tăng cường kích thích kinh lạc và huyệt đạo bằng cách điện hóa các kim chỉ để đạt được mục đích điều trị. Dựa trên các huyệt đạo châm cứu truyền thống, liệu pháp điện châm còn đề xuất phương pháp kích thích sự phân bố thần kinh, đây là sự phát triển của liệu pháp châm cứu truyền thống ở Trung Quốc.
Đối với bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, một trong những triệu chứng điển hình là đau hoặc tê lan từ thắt lưng đến một hoặc cả hai chi dưới. Nguyên nhân là do sự chèn ép cơ học hoặc kích thích viêm của rễ thần kinh cột sống do nhân nhầy nhô ra. Điều trị điện châm, dù là chọn huyệt theo kinh lạc hay chọn điểm kích thích theo sự phân bố của dây thần kinh, đều có thể có tác dụng điều trị nhất định đối với chứng bệnh gốc rễ này. Có nhiều loại thiết bị điện châm cứu. Để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, có thể sử dụng thiết bị điện châm cảm ứng xung động tổng quát. Trong quá trình điều trị, trước tiên hãy châm kim chỉ vào huyệt đạo để có cảm giác kim châm, sau đó kết nối dây điện châm cứu với cán kim, chọn tần số thích hợp, thời gian mỗi lần điều trị từ 15 đến 20 phút. Các huyệt đạo được lựa chọn chủ yếu là Khí hải du, Bát Hư, Ủy Trung, Thừa Sơn, Dương lăng Tuyền, v.v. và các điểm kích thích được lựa chọn kết hợp với sự phân bố thần kinh của chi dưới.
Sau nhiều lần điều trị kích thích bằng điện châm, cơ thể con người sẽ trở nên thích nghi hơn. Lúc này, có thể tăng mức độ kích thích phù hợp hoặc thay đổi tần suất để duy trì hiệu quả kích thích lâu dài. Tình trạng của bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ trong quá trình điều trị. Không nên sử dụng phương pháp điện châm cho phụ nữ mang thai, bệnh nhân không ổn định về mặt cảm xúc hoặc bệnh nhân có tình trạng sức khỏe kém.
18/ Liệu pháp kim nước điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Thủy châm hay còn gọi là châm tiêm, là phương pháp tiêm thuốc vào một bộ phận hoặc huyệt đạo nhất định trên cơ thể con người để chữa bệnh. Dưới sự hướng dẫn của các lý thuyết cơ bản của y học cổ truyền Trung Quốc, phương pháp này đạt được mục đích điều trị bằng cách kết hợp kích thích châm cứu vào các huyệt đạo và kinh lạc với tác dụng dược lý của thuốc.
Đối với bệnh nhân thoát vị đĩa đệm thắt lưng, có thể tiến hành điều trị châm cứu theo nguyên lý phân biệt và điều trị hội chứng, lựa chọn các huyệt đạo tương ứng trên cơ thể kết hợp với huyệt A thị; Thuốc có thể là dung dịch tiêm glucose 5% đến 10% 10 đến 20 ml, thêm hỗn hợp 100 mg vitamin B1. Trong quá trình điều trị, sau khi châm kim và đắc khí, tiến hành tiêm theo nhiều hướng theo nguyên lý một kim xuyên nhiều hướng. Thông thường, tiêm vào mỗi huyệt đạo từ 5 đến 10 ml, mỗi lần tiêm 2 đến 3 huyệt đạo, cách nhau 3 đến 4 ngày, tiêm 10 lần là một liệu trình. Sau khi tiêm nước kim, có thể có cảm giác đau tại chỗ, khó chịu, sốt hoặc các triệu chứng tại chỗ tạm thời trầm trọng hơn, thường sẽ dần biến mất sau vài giờ. Người già, người bệnh và phụ nữ mang thai nên thận trọng khi sử dụng liệu pháp thủy trị liệu để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
19/Cứu ngải cứu điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Cứu ngải là một phần quan trọng của liệu pháp châm cứu. Phương pháp này dựa trên các lý thuyết về kinh lạc, nội tạng, v.v. và sử dụng các loại thuốc dễ cháy như ngải cứu để đốt và xông các huyệt đạo hoặc vùng bị ảnh hưởng. Nó có thể đạt được mục đích điều trị thông qua tác dụng làm ấm kinh mạch. Cứu ngải có tác dụng làm ấm kinh lạc, thông kinh, trừ tà hàn, thúc đẩy khí huyết lưu thông, thông huyết ứ, giảm sưng, nâng trung khí, dẫn khí xuống dưới. Có tác dụng điều trị tốt các chứng đau lưng, đau chân do khí ứ, huyết ứ, phong hàn, ẩm thấp.
Có nhiều loại cứu ngải. Khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, ngoài phương pháp cứu ngải kết hợp châm cứu, còn có thể dùng riêng phương pháp cứu ngải, chọn các huyệt đạo như Thần thư, Đại trường du, Trật biên, Hoàn đả, Thành phủ, Âm môn, Duy trung, Dương linh tuyền. Mỗi lần bấm 3 đến 4 huyệt đạo, cứu mỗi huyệt đạo trong 15 đến 20 phút, cách ngày bấm 1 lần, mỗi đợt bấm 15 đến 20 lần.
20/ Liệu pháp giác hơi có thể điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng không?
“Đốt giác” là tên gọi thông dụng của liệu pháp giác hơi trong dân gian. Đây là phương pháp điều trị sử dụng nhiệt để đẩy không khí ra khỏi cốc và sử dụng áp suất âm để làm cốc dính vào da, gây ứ máu. Vì nó có thể thúc đẩy lưu thông khí huyết, xua tan gió lạnh, giảm sưng giảm đau nên có tác dụng điều trị nhất định đối với bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Khi điều trị các bệnh về eo và chân, người ta thường sử dụng phương pháp giác hơi giữ lại và giác hơi di động. Đối với những bệnh nhân bị khí huyết ứ trệ, phương pháp giác hơi có thể áp dụng vào các huyệt đạo như Thần thư, Đại trường thư, Từ Hi và các huyệt đạo khác. Nghĩa là trước khi giác hơi, hãy dùng kim ba cạnh châm vào các huyệt đạo nhiều lần, sau đó giác hơi cho chảy máu, làm tăng hiệu quả điều trị máu và tiêu ứ.
Phương pháp giác hơi dễ thực hiện và có hiệu quả đáng tin cậy. Nó rất thiết thực trong thực hành lâm sàng. Tuy nhiên, không phù hợp với những người bị sốt, người có cơ quá mỏng hoặc bị bệnh chàm, da bị tổn thương ở eo và phụ nữ mang thai bị thoát vị đĩa đệm thắt lưng
21/Tại sao kỹ thuật massage có thể điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Kỹ thuật massage của y học Trung Quốc là một trong những di sản quý giá của nền y học cổ truyền nước ta. Phương pháp này có lịch sử lâu đời và được sử dụng rộng rãi ở nhiều khoa lâm sàng khác nhau. Nó có đặc điểm là dễ học và sử dụng, dễ vận hành, an toàn và đáng tin cậy, đồng thời có tác dụng điều trị độc đáo. Nhiều người biết rằng các kỹ thuật massage có thể điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng và tin rằng họ sẽ cảm thấy dễ chịu hơn sau khi “nhào”. Trên thực tế, vai trò của liệu pháp thủ công còn hơn thế nữa.
Y học cổ truyền Trung Quốc cho rằng chức năng chính của liệu pháp xoa bóp là khai thông kinh lạc, thúc đẩy lưu thông khí huyết, điều chỉnh chức năng của các cơ quan nội tạng và bôi trơn các khớp. Ngoài ra, nó có thể tăng cường sức đề kháng của cơ thể và đạt được hiệu quả chăm sóc sức khỏe. Nguyên nhân chính gây thoát vị đĩa đệm thắt lưng là do khí huyết ứ trệ, hoặc kinh mạch bị tắc nghẽn do gió, lạnh, ẩm, “đau xảy ra khi khí huyết bị tắc nghẽn”. Tùy theo từng bệnh nhân mà áp dụng các phương pháp điều trị tương ứng để thư giãn cơ và gân, kích thích lưu thông máu và giảm ứ trệ, nới lỏng các chất kết dính và bôi trơn các khớp, nhằm đạt được hiệu quả điều trị “kinh lạc thông suốt không đau”.
Theo quan điểm y học hiện đại, cơ chế chính của liệu pháp xoa bóp trong điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là: (1) định vị lại và kéo phần lồi ra. (2) Điều hòa và phục hồi các rối loạn khớp sau và mở rộng tương đối lỗ liên đốt sống để giảm chèn ép rễ thần kinh. (3) Thúc đẩy lưu thông máu tại chỗ, loại bỏ phản ứng viêm, nới lỏng các chất kết dính và giảm kích thích rễ thần kinh. (4) Thư giãn cơ thắt lưng và chân, giảm đau.
Xoa bóp bấm huyệt để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là phương pháp điều trị không phẫu thuật được nhiều bệnh nhân ưa chuộng và là một trong những phương pháp điều trị được sử dụng rộng rãi nhất. Nó có thể đạt được hiệu quả điều trị tốt hơn khi được sử dụng kết hợp với các phương pháp điều trị không phẫu thuật khác trong thực hành lâm sàng.
22/ Liệu phương pháp điều trị càng mạnh thì càng tốt hơn cho bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng không?
Nhiều người cho rằng áp dụng kỹ thuật càng mạnh để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng thì càng tốt. Đặc biệt, một số bệnh nhân cho rằng liệu pháp massage càng mạnh thì càng hiệu quả. Trên thực tế, đây là cách hiểu phiến diện về liệu pháp thủ công.
Kỹ thuật massage là một kỹ năng. Là phương tiện điều trị cơ bản, chất lượng kỹ thuật ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị. Yêu cầu cơ bản của kỹ thuật này là sự kết hợp giữa tính bền bỉ, sức mạnh, tính đồng đều và tính mềm mại. Việc chỉ chú trọng vào sức mạnh và lạm dụng các kỹ thuật nặng trong điều trị không những không đạt được hiệu quả điều trị mong muốn mà còn có thể làm trầm trọng thêm cơn đau của bệnh nhân. Trương Khiết Bân thời nhà Minh từng viết trong “Lôi Kinh”: “Ngày nay, những người thực hành xoa bóp không biết ưu và nhược điểm, chỉ dùng những kỹ thuật mạnh để cố gắng hết sức làm người ta mệt mỏi, mở khớp xương và tiêu hao năng lượng sống của họ. Không có gì tệ hơn thế này … Chúng không những không thể chữa khỏi bệnh mà còn có thể làm tăng tác hại. Những người sử dụng những kỹ thuật như vậy phải thận trọng.” Đây là lời chỉ trích của người xưa đối với việc lạm dụng các kỹ thuật nặng nề.
Tất nhiên, không nên xem nhẹ vấn đề này. Kỹ thuật này phải bền bỉ và mạnh mẽ, kết hợp giữa cứng và mềm để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất. Chỉ có qua quá trình rèn luyện thực tiễn lâu dài mới có thể đạt tới trạng thái “ Cơ xúc vu ngoại, xảo sinh vu nội, thủ tùy tâm chuyển, pháp tòng thủ xuất” (机触于外，巧生于内，手随心转，法从手出) nghĩa là cơ hội từ bên ngoài mà đến, kỹ năng từ bên trong mà đến, tay theo tâm, phương pháp từ tay mà ra đó là cảnh giới là trình độ của người thày.
23/ Những kỹ thuật thường được sử dụng để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là gì?
Các kỹ thuật khác nhau được sử dụng trong liệu pháp xoa bóp có lịch sử lâu đời, nhiều trường phái và mỗi trường phái đều có những đặc điểm riêng. Khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, cần linh hoạt lựa chọn các kỹ thuật chung và chuyên khoa khác nhau tùy theo từng giai đoạn tiến triển của bệnh.
(1) Giai đoạn cấp tính. Bệnh nhân thoát vị đĩa đệm thắt lưng ở giai đoạn cấp tính thường đau dữ dội, hạn chế khả năng vận động nên động tác xoa bóp không nên quá nặng. Các kỹ thuật thường được sử dụng bao gồm xoa bóp, nhào, đẩy, ấn, v.v. Mục đích chính là làm giảm co thắt cơ và làm giảm các triệu chứng đau. Sau khi điều trị, người bệnh nên nghỉ ngơi trên giường để tránh tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.
(2) Thời gian điều trị. Giai đoạn điều trị chính là 1 đến 2 tuần sau khi bệnh khởi phát. Ngoài việc sử dụng các kỹ thuật chung như day ấn, xoa bóp và bấm huyệt để thư giãn các mô ở eo và lưng, kéo căng cơ và giảm đau, các kỹ thuật điều trị đặc biệt như kéo giãn bằng tay và các phương pháp kéo khác nhau thường được sử dụng để thúc đẩy sự co lại của các phần nhô ra, điều chỉnh các rối loạn khớp sau và giảm chèn ép rễ thần kinh.
24/Phương pháp “Thủ cổn”(扌衮 ) là lăn tayđược sử dụng để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Phương pháp thủ cổn扌衮 là một kỹ thuật được sử dụng rất phổ biến trong liệu pháp xoa bóp, đây là một kỹ thuật tương đối khó và mang tính kỹ thuật. Các điểm chính của động tác này là: thả lỏng các chi trên, uốn cong khớp khuỷu tay một chút ở góc 120-140 độ, gắn mu bàn tay gần ngón út hoặc mặt sau của khớp đốt ngón tay giữa ngón 3, ngón 4 và ngón 5 vào vùng bị ảnh hưởng, sử dụng động tác uốn cong, duỗi và xoay liên tục của khớp cổ tay để đẩy mu bàn tay lăn qua lại và tạo một lực ép nhất định hướng xuống dưới.
Phương pháp thủ cổn扌衮 có bề mặt tiếp xúc rộng và tạo ra lực tác động mạnh nhưng nhẹ nhàng, đặc biệt phù hợp với những vùng có cơ dày như eo, lưng và chân tay. Nó thường được sử dụng để làm giãn các cơ căng ở lưng dưới và chi dưới khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng. Khi thực hiện, sử dụng các khớp xương bàn tay, ngón tay thứ 3, 4 và 5 để tạo lực và nhờ sự gấp duỗi của khớp cổ tay, lăn qua lại lên xuống ở cả hai bên cột sống với lực vừa phải. Lăn liên tục vào những vùng cơ bị căng và co thắt. Thao tác này thường kéo dài từ 5 đến 10 phút. Cẩn thận không va chạm vào gai sống thắt lưng để tránh gây đau.
25/ Xoa bóp được sử dụng như thế nào để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Xoa bóp là phương pháp tương đối nhẹ nhàng thường được sử dụng trong massage, chủ yếu được chia thành xoa bóp bằng lòng bàn tay, xoa bóp bằng ngón tay hoặc xoa bóp thenar. Những điểm chính của động tác này là: sử dụng cơ thenar eminence, gốc lòng bàn tay hoặc bề mặt có gân của các ngón tay để tác dụng lực vào vùng bị ảnh hưởng hoặc một số huyệt đạo nhất định, thả lỏng cổ tay và di chuyển mô dưới da ở vùng đó để thực hiện các chuyển động tròn nhẹ nhàng.
Phương pháp nhào nhẹ nhàng, thoải mái và có nhiều ứng dụng. Nó có thể thúc đẩy lưu thông máu, khai thông kinh lạc, xua tan gió lạnh, giảm sưng và giảm đau. “Li Zheng Massage Essentials” nói rằng: “Nó có thể điều hòa máu và kích hoạt kinh mạch.” Khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, các vùng điều trị chính là xoa bóp lòng bàn tay hoặc xoa bóp thenar, được thực hiện nhiều lần ở cả hai bên cột sống và chi dưới để nới lỏng các mô mềm bị căng và thúc đẩy lưu thông máu. Bạn cũng có thể tiếp tục bấm huyệt hoặc vùng đau nhất định trong 2 đến 3 phút để đạt được mục đích thúc đẩy lưu thông máu và giảm đau.
Khi sử dụng phương pháp nhào, lực ấn phải nhẹ nhàng, nhưng phải nhẹ nhàng để tác động vào mô dưới da. Không nên chà xát trực tiếp vào lớp biểu bì, nếu không sẽ không có tác dụng điều trị tốt mà còn dễ gây đau đớn và trầy xước da.
26/Châm cứu được sử dụng như thế nào để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Ép là kỹ thuật bác sĩ sử dụng ngón tay, lòng bàn tay, nắm đấm, khuỷu tay, v.v. để ấn vào một bộ phận nhất định của bệnh nhân. Đây cũng là một trong những kỹ thuật sớm nhất được sử dụng trong liệu pháp mát-xa. Chìa khóa của động tác này là ấn theo chiều thẳng đứng xuống dưới, với lực tăng dần từ nhẹ đến nặng rồi từ nặng đến nhẹ, theo cách ổn định và liên tục, để lực có thể thấm sâu vào các mô trong cơ thể.
Khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng phương pháp bấm huyệt, người ta thường dùng ngón tay hoặc khuỷu tay để ấn vào các huyệt đạo hoặc điểm đau ở vùng bị ảnh hưởng ở eo và chân. Phương pháp ấn ngón tay còn được gọi là phương pháp ấn điểm. Cường độ và mức độ kích thích có thể dễ dàng kiểm soát. Có thể dùng vào các huyệt đạo và điểm đau bên cạnh gai xương để có tác dụng thông kinh lạc, giảm đau. Phương pháp ấn khuỷu tay có lực lớn và kích thích mạnh. Khi sử dụng cho những bệnh nhân có cơ bắp phát triển tốt, nó có thể đảm bảo lực tác động thấm sâu vào mô và có tác dụng chống co thắt và giảm đau tốt hơn.
Khi sử dụng phương pháp ấn để điều trị, cần lưu ý không dùng lực quá mạnh để tránh hậu quả xấu.
27/ Phương pháp đẩy (thôi) được sử dụng như thế nào để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Kỹ thuật đẩy là phương pháp đặt ngón tay hoặc lòng bàn tay vào các bộ phận hoặc huyệt đạo nhất định của bệnh nhân và đẩy theo một hướng nhất định. Tùy theo hình dạng bàn tay, có thể chia thành phương pháp đẩy ngón tay, phương pháp đẩy lòng bàn tay, v.v. Theo phương pháp chuyển động, có thể chia thành phương pháp đẩy phẳng, phương pháp đẩy thẳng, phương pháp đẩy xoay, phương pháp đẩy riêng biệt, v.v.
Trong điều trị thoát vị đĩa đệm, phương pháp chủ yếu được sử dụng là đẩy phẳng bằng lòng bàn tay hoặc đẩy xoay, tác động dọc theo cả hai bên cột sống. Chúng có thể khai thông kinh mạch, điều hòa gân cốt, kích thích lưu thông máu, xua tan gió lạnh và giảm co thắt cơ. Chúng thường được sử dụng ở giai đoạn đầu hoặc cuối của quá trình xử lý thủ công. Đối với những bệnh nhân có cơ dày hoặc dài và cảm giác đau âm ỉ, có thể sử dụng phương pháp đẩy khuỷu tay kích thích hơn.
Khi thực hiện phương pháp đẩy, bạn cần sử dụng lực đều và tốc độ chậm. Nhìn chung, bạn cần bôi chất bôi trơn như kem massage vào vùng điều trị để tránh làm trầy xước da.
28/Phương pháp kéo chéo để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng là gì?
Kỹ thuật kéo là phương pháp kéo căng hoặc xoay các khớp bằng cách tác dụng lực theo cùng hướng hoặc ngược hướng. Vặn đốt sống thắt lưng có thể vặn đốt sống thắt lưng đến mức tối đa, định vị lại các khớp bị trật và làm giảm co thắt và cứng khớp. Đây là kỹ thuật chủ chốt để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng cách “tìm kiếm sự tĩnh lặng trong chuyển động”.
Phương pháp kéo lực xiên là phương pháp kéo lực thắt lưng được sử dụng phổ biến hơn. Phương pháp phẫu thuật là: bệnh nhân nằm nghiêng, eo thả lỏng, chi bị ảnh hưởng ở trên, đầu gối và hông cong khoảng 90 độ, chi khỏe mạnh duỗi thẳng ở dưới. Bác sĩ dùng cả hai khuỷu tay ấn vào vai và mông của bệnh nhân, sau đó từ từ kéo theo hướng ngược lại. Khi động tác vặn eo gặp phải lực cản, khuỷu tay đột nhiên tác dụng lực xen kẽ, nghe thấy tiếng “tách”, báo hiệu kỹ thuật đã thành công.
Khi sử dụng phương pháp kéo chéo để điều trị, cần đặc biệt chú ý đến tính ổn định và kỹ thuật của các động tác. Các chuyển động phải chính xác và tự nhiên. Không kéo mạnh để tạo ra tiếng động.
29/Phương pháp giảm xoay cho thoát vị đĩa đệm thắt lưng là gì?
Phương pháp giảm xoay cột sống thắt lưng cũng là một loại thao tác nắn chỉnh đốt sống thắt lưng. Các hoạt động cụ thể là:
(1) Bệnh nhân ngồi trên một chiếc ghế gỗ với phần eo thả lỏng. Người trợ lý đứng cạnh bệnh nhân và cố định chân tay của bệnh nhân bằng tay và chân. Ngoài ra, bệnh nhân có thể ngồi trên một chiếc ghế đẩu đặc biệt với hai chân được thắt chặt bằng dây đai.
(2) Bác sĩ ngồi sau bệnh nhân và dùng ngón tay cái để tìm mấu gai bị lệch.
(3) Lấy trường hợp mỏm gai lệch sang phải làm ví dụ, bác sĩ dùng ngón cái tay trái ấn vào mỏm gai, tay phải luồn qua nách phải của bệnh nhân, dùng lòng bàn tay ấn vào cổ bệnh nhân.
(4) Yêu cầu bệnh nhân từ từ cúi xuống và quay sang phải. Khi đạt đến một ngưỡng nhất định, bệnh nhân sẽ gặp phải sự kháng cự rõ ràng.
(5) Sau đó, bác sĩ sử dụng chi trên bên phải của mình để xoay thân bệnh nhân về phía sau và vào trong, đồng thời, bác sĩ đẩy mỏm gai lên trên và sang trái bằng ngón tay cái bên trái. Lúc này có thể nghe thấy tiếng “tách”, ngón cái bên trái có thể cảm nhận được quá trình gai nhảy, kỹ thuật kết thúc.
So với phương pháp đòn bẩy xiên, việc định vị giảm xoay thắt lưng tương đối chính xác. Ngoài tác dụng điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, nó còn có tác dụng tốt đối với các rối loạn khớp và tình trạng kẹt hoạt dịch do bong gân thắt lưng. Tuy nhiên, bất kể sử dụng phương pháp đòn bẩy xiên hay phương pháp giảm xoay, đều phải phân biệt được tình trạng của bệnh nhân. Đầu tiên, các cơ ở eo và lưng của bệnh nhân phải được thư giãn hoàn toàn bằng cách xoa bóp, day ấn và các kỹ thuật khác để có thể hoàn thành kỹ thuật nắn chỉnh một cách trơn tru.
30/Phương pháp đảo ngược lưng điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Phương pháp ngược lưng là một trong những phương pháp truyền thống để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, bong gân thắt lưng cấp tính, rối loạn khớp thắt lưng sau, v.v. Phương pháp thực hiện của nó là:
(1) Bác sĩ và bệnh nhân đứng quay lưng vào nhau, khuỷu tay khép vào nhau. Bác sĩ uốn cong đầu gối và eo rồi cõng bệnh nhân trên lưng. Lúc này, chân của bệnh nhân nhấc khỏi mặt đất, đầu ngửa ra sau, eo và lưng được kéo căng.
(2) Bác sĩ đặt mông vào eo bệnh nhân và lắc nhẹ sang trái và phải để thư giãn hoàn toàn eo và lưng của bệnh nhân.
(3) Bệnh nhân đang ở Khi bệnh nhân ở trạng thái thư giãn, bác sĩ nhanh chóng duỗi thẳng đầu gối và hông để cột sống thắt lưng của bệnh nhân đột ngột duỗi ra sau, sau đó nhẹ nhàng lắc để bệnh nhân thư giãn trở lại.
Trong quá trình điều trị đảo ngược lưng, trọng lượng của chính bệnh nhân sẽ tạo ra lực kéo lên cột sống thắt lưng, giúp thư giãn các cơ thắt lưng và tăng khoảng không gian giữa các đốt sống, có lợi cho việc định vị lại khớp sau và thu gọn phần lồi ra khi duỗi đột ngột. Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân có cân nặng lớn hơn, bác sĩ cần đánh giá đầy đủ xem họ có đủ sức để thực hiện thành công phương pháp đảo ngược lưng hay không và không nên ép buộc thực hiện phẫu thuật.
31/Phương pháp đi cà kheo điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Đạp cà kheo là phương pháp massage sử dụng bàn chân đạp lên một số bộ phận nhất định của cơ thể người bệnh để chữa bệnh. Vì nhiều lý do, phương pháp này hiện nay thường chỉ được sử dụng cho các bệnh về lưng dưới và eo, chẳng hạn như thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Khi thực hiện động tác bước eo, bệnh nhân nằm sấp, đặt nhiều gối trên ngực và đùi để giữ eo ở trên không. Bác sĩ bám vào tay vịn được thiết lập sẵn bằng cả hai tay để điều chỉnh trọng lượng cơ thể và kiểm soát lực khi bước đi. Khi bước đi, hãy bật chân lên eo bệnh nhân nhưng không để ngón chân rời khỏi eo. Lực và biên độ của bước chân phải được tăng dần. Đồng thời, nên khuyên bệnh nhân mở miệng và hít vào thở ra khi bước lên xuống, tránh thở ra. Số lần ấn phải nằm trong khả năng chịu đựng của bệnh nhân, thông thường từ 10 đến 20 lần là đủ.
Phương pháp đi cà kheo có thể thư giãn cơ và kích thích lưu thông máu, giảm co thắt và giảm đau, nhưng do tính kích thích mạnh nên thường chỉ áp dụng cho những bệnh nhân có cơ thể khỏe mạnh. Phương pháp bước cà kheo không phù hợp với những bệnh nhân có chẩn đoán không rõ ràng hoặc thoát vị đĩa đệm thắt lưng kèm theo loãng xương. Ngoài ra, bệnh nhân không nên ăn quá no trước khi áp dụng phương pháp bước cà kheo. Thông thường, thời điểm tốt nhất để thực hiện phương pháp này là khoảng 2 giờ sau bữa ăn.
32/Sử dụng kỹ thuật massage dưới gây mê để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Việc sử dụng phương pháp xoa bóp dưới gây mê để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng bắt đầu vào những năm 1960. Đây là phương pháp điều trị mới kết hợp giữa kỹ thuật massage truyền thống với phương pháp gây mê y khoa hiện đại. Khi gây mê, các cơ của bệnh nhân được thư giãn hoàn toàn và có thể chịu được nhiều kỹ thuật với lực hoặc biên độ lớn hơn, do đó đạt được mục đích điều trị một cách trọn vẹn.
Phương pháp gây mê được sử dụng phổ biến nhất để xoa bóp dưới gây mê là gây tê tĩnh mạch hoặc gây tê ngoài màng cứng. Sau khi gây mê thành công, ngoài việc sử dụng các kỹ thuật chung để thư giãn eo và chân, bạn có thể tăng cường các kỹ thuật chống lực kéo, hoàn thiện phương pháp kéo chéo, phương pháp lắc eo và các kỹ thuật khác khi gây mê, đồng thời tối đa hóa động tác “nâng chân thẳng” của chi dưới.
Khi gây mê, cảm giác đau của bệnh nhân sẽ biến mất. Một mặt, điều này có lợi cho việc điều trị bằng massage, nhưng mặt khác, nó đòi hỏi bác sĩ phải kiểm soát cường độ của kỹ thuật để tránh những chấn thương nghiêm trọng. Sau khi điều trị, bệnh nhân cần được chăm sóc theo quy trình chăm sóc hậu gây mê chung và phải nằm trên giường một tuần sau phẫu thuật, sau đó mới bắt đầu vận động dần dần dưới sự bảo vệ của đai lưng.
33/ Liệu massage chân có thể điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng không?
Massage chân, còn được gọi là massage vùng phản xạ bàn chân, là phương pháp chữa bệnh và ngăn ngừa bệnh tật bằng cách áp dụng các kỹ thuật massage vào các bộ phận nhất định của bàn chân. Liệu pháp này có lịch sử lâu đời. Ngay từ thời “Hoàng đế nội kinh” đã có ghi chép rằng “ép thanh” có thể chữa bệnh viêm khớp. Ngày nay, nhiều bác sĩ trong và ngoài nước đã quan tâm đến phương pháp massage chân và tiến hành nghiên cứu, làm cho phương pháp này trở nên có hệ thống và hoàn thiện hơn.
Y học cổ truyền Trung Quốc tin rằng gót chân là “gốc rễ của tinh túy và năng lượng”. Ba kinh dương và ba kinh âm ở bàn chân kết nối với các cơ quan nội tạng và đi tới bàn chân. Thông qua việc xoa bóp và kích thích các huyệt đạo trên bàn chân, có thể sử dụng chức năng dẫn truyền của kinh lạc để điều hòa khí huyết của các cơ quan nội tạng, cân bằng âm dương của cơ thể, đạt được mục đích điều trị. Nghiên cứu hiện đại cho thấy bàn chân có các vùng phản xạ tương ứng với nhiều bộ phận khác nhau của cơ thể con người. Các vùng phản xạ có thể phản ánh các tổn thương ở các cơ quan hoặc bộ phận liên quan. Việc xoa bóp và kích thích các vùng phản xạ này có thể điều chỉnh các cơ quan bị bệnh một cách phù hợp, tăng cường chức năng miễn dịch và phản ứng phù hợp với bệnh. Do đó, chỉ cần kích thích các huyệt đạo hoặc vùng phản xạ tương ứng ở bàn chân thì có thể đóng vai trò điều trị hỗ trợ nhất định trong điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Do sự phân chia các vùng phản xạ bàn chân hiện nay về cơ bản phù hợp với lý thuyết kinh lạc huyệt đạo truyền thống, nên khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, có thể dựa theo bản đồ vùng phản xạ bàn chân để xoa bóp vùng thận, vùng niệu quản, vùng bàng quang và vùng thắt lưng ba lần, mỗi lần khoảng 10 phút, mỗi ngày thực hiện một lần. Bệnh nhân cần đảm bảo uống đủ lượng nước nhất định sau khi điều trị.
Massage chân an toàn và đơn giản, dễ học và dễ thành thạo. Bệnh nhân rất vui khi chấp nhận liệu pháp này và có thể tự tìm hiểu và sử dụng để tự chăm sóc bản thân trong thời gian thuyên giảm của bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng. Phương pháp điều trị này không phù hợp với những bệnh nhân có tình trạng sức khỏe tổng quát kém hoặc bị chảy máu hoặc phân có máu.
34/Có thể sử dụng phương pháp xoa bóp nào để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Chất liệu massage là chất được bôi lên vùng điều trị massage. Có hai mục đích chính khi sử dụng chất này: một là sử dụng tác dụng bôi trơn của nó để bảo vệ da để kỹ thuật có thể tiến hành trơn tru; cách khác là sử dụng kỹ thuật để phát huy tác dụng dược lý của môi trường và đạt được mục đích kết hợp tác dụng của thuốc và kỹ thuật.
Có nhiều loại dạng bào chế và thành phần thuốc của phương tiện điều trị xoa bóp, bao gồm nước trái cây, rượu, nước, bột, dầu, thuốc mỡ, v.v., mỗi loại có những đặc điểm riêng. Khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, bạn có thể lựa chọn các loại kem massage hoặc dầu cây rum đã được chế thành thuốc, có tác dụng thư giãn cơ, thúc đẩy lưu thông máu, giảm sưng, giảm đau; bạn cũng có thể tự pha chế thuốc theo tình trạng của bệnh nhân. Thuốc tự pha chế thường dùng cồn hoặc thuốc mỡ để tăng cường tác dụng thúc đẩy lưu thông máu và thông kinh lạc. Dưới đây là hai công thức để bạn tham khảo:
Đương quy ma cao
Thành phần: Đương quy, Tế tân, Quế tâm, Thiên hùng, Bạch chỉ, Xuyên khung, Can khương, Ô đầu, Sinh địa, Đan sa, Tùng chi, Mỡ heo.
Chế pháp: Cắt nhỏ các vị thuốc trên (trừ Tùng chi, Đan sa, Mỡ heo), dùng 500g Sinh địa hoàng lấy nước cốt, ngâm các vị thuốc đã cắt nhỏ qua đêm. Ngày hôm sau cho thuốc vào 2500g mỡ heo và 120g Tùng chi, đun trên lửa nhỏ, nấu cho đến khi chuyển màu vàng, lọc bỏ bã thuốc, đựng trong đồ sứ để dùng.
2、Thông tý tửu
Thành phần: Hồng hoa, Đương quy, Một dược, mỗi thứ 9g; Độc hoạt, Khương hoạt, mỗi thứ 12g; Quất chi 18g; Xuyên tiêu, Kinh giới, Phòng phong, mỗi thứ 9g; Thân cân thảo, Thấu cốt thảo, Hải đồng bì, mỗi thứ 12g; Chế mã tiền tử 9g; Ngô công 6 con; Tùng tiết 15g.
Chế pháp: Lấy 1,5kg rượu trắng ngâm hoặc chưng các vị thuốc trên, lấy dịch thuốc để dùng.
Thuốc thực (dược thiện) có tác dụng gì đối với điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng?
Thuốc thực (dược thiện) là các món ăn được chế biến dưới sự hướng dẫn của lý luận cơ bản y học cổ truyền, kết hợp thuốc và thực phẩm, trải qua quá trình nấu nướng để tạo thành thức ăn vừa phòng trị bệnh, vừa thơm ngon. Ở nước ta (Trung Quốc), có truyền thống về liệu pháp ăn uống, và thuốc thực chính là kế thừa và phát huy “liệu pháp ăn uống” đó, không ngừng tổng kết và nâng cao, làm cho nó trở nên hệ thống và khoa học.
Trong ứng dụng, thuốc thực lấy lý luận cơ bản của y học cổ truyền làm chỉ đạo, tiến hành “biện chứng thực thiện” (lựa chọn món ăn phù hợp từng chứng), về thành phần, dựa theo tính vị, công năng và kiêng kỵ của thuốc – thực phẩm để phối hợp linh hoạt; về cách chế biến, chủ yếu vận dụng các kỹ thuật nấu nướng truyền thống của nước ta.
Dựa trên nhận thức của y học cổ truyền về thoát vị đĩa đệm thắt lưng, cơ chế bệnh chủ yếu là phong hàn, tà thấp xâm nhập, khí huyết ứ trệ kinh lạc và thận hư lao thương, có thể tiến hành biện chứng thi trị thông qua trung y dược, châm cứu và các kỹ thuật xoa bóp. Đồng thời, căn cứ vào các cơ chế và loại hình bệnh khác nhau, lựa chọn thuốc thực phù hợp để dùng cũng có thể có tác dụng hỗ trợ điều trị.
Thuốc thực có tác dụng kép vừa bổ sung dinh dưỡng của thực phẩm, vừa mang hiệu quả trị liệu của dược vật, lại có thể do người bệnh và gia đình tự nấu nướng dưới sự hướng dẫn cần thiết, đơn giản dễ làm, dễ kiên trì. Những bệnh nhân thoát vị đĩa đệm thắt lưng có triệu chứng nhẹ hoặc thời gian bệnh dài, cũng như các bệnh nhân khác bị đau lưng chân mạn tính, đều có thể dựa vào tình trạng bệnh và điều kiện cụ thể để lựa chọn những món thuốc thực phù hợp.
35/Cách chế biến và dùng “Rễ nho hầm giò heo” như thế nào?
“Rễ nho hầm giò heo” là một món thuốc thực có tác dụng khử phong, trục hàn, hoạt huyết thông lạc, thích hợp cho chứng đau lưng – chân do phong hàn thấp tà gây nên.
Chủ liệu: 1 cái giò heo, 60g rễ nho trắng, một lượng vừa đủ rượu vàng.
Chế pháp: Giò heo cạo rửa sạch, chẻ ra, cho vào nồi, thêm rễ nho trắng đã rửa sạch và cắt nhỏ, dùng rượu vàng và nước (mỗi thứ một nửa) hầm, hầm đến khi thịt chín mềm là được.
Dùng: Ăn thịt, uống nước hầm.
Nguồn: 《Bách bệnh thực liệu phương pháp 1100》
36/Phương pháp phối chế rượu thuốc “Phong thấp cốt thống dược tửu” là gì?
Với bệnh nhân đau lưng – chân do phong hàn thấp tà xâm nhập làm cơ chế bệnh chủ yếu, rượu thuốc là một phương tiện hỗ trợ trị liệu rất tốt. Dưới đây giới thiệu phương pháp phối chế “Phong thấp cốt thống dược tửu”:
Chủ liệu: Vi linh tiên, Tang ký sinh, Xuyên sơn long, Phòng kỷ, Độc hoạt, Sẻ thảo (茜草), Khương hoạt, mỗi thứ 50g; Chế mã tiền tử, Ma hoàng, Đường trắng, mỗi thứ 10g; 2,5kg rượu trắng 50 độ.
Chế pháp: Cho các vị thuốc vào bình, ngâm trong khoảng 1 tháng.
Cách dùng: Mỗi lần uống 10–15ml, ngày 2–3 lần, phụ nữ mang thai kiêng dùng.
Nguồn: 《Tân biên Trung thành dược》
37/Cách chế biến “Canh nấm dẫn đờm” như thế nào?
“Canh nấm dẫn đờm” có tác dụng hóa đờm tán kết, lý khí chỉ thống, thích hợp với trường hợp đau lưng – chân nặng nề, khu trú một chỗ, kéo dài lâu ngày không khỏi thuộc thể thấp đờm.
Chủ liệu: 10g nấm, 10g Trần bì, 10g Vân linh, 6g Chỉ thực, 250g thận dê.
Phụ liệu: Hành, gừng, muối, xì dầu, dầu thực vật, mỗi thứ một lượng vừa đủ.
Chế pháp:
Trước tiên cho Trần bì, Vân linh, Chỉ thực vào nồi đất, thêm một lượng nước thích hợp, đun 40 phút, lọc bỏ bã; sau đó đun cô đặc thành nước thuốc sánh. Rửa sạch thận dê, bỏ gân mỡ và tuyến hôi, cắt thành miếng “hoa khế”, cho vào bát, trộn cùng nước thuốc đặc, để riêng. Ngâm nấm bằng nước ấm, rửa sạch, để riêng. Đun nóng chảo, đổ dầu thực vật vào, cho thận dê vào xào đến khi chín mềm, thêm xì dầu và một lượng nước vừa đủ, đun sôi, cho nấm, hành, gừng vào, đợi sôi lại là xong.
Dùng: Ăn kèm với cơm.
Nguồn: 《Trung Hoa lâm sàng dược thiện học》
38/Cách chế biến “Đông trùng hạ thảo hầm bồ câu” như thế nào?
Đau ê ẩm ở lưng – chân, mỏi yếu không sức chủ yếu do thận hư. Bệnh nhân cao tuổi hoặc mắc thoát vị đĩa đệm thắt lưng thời gian dài thường có những triệu chứng này. “Đông trùng hạ thảo hầm bồ câu” và một số món thuốc thực tương tự, không những phù hợp với người đau mỏi gối do thận hư, mà còn hữu hiệu với các chứng mệt mỏi toàn thân, sợ lạnh, tứ chi lạnh, liệt dương, sớm xuất tinh,…
Chủ liệu: 2 con bồ câu, 5g đông trùng hạ thảo, 10g Đỗ trọng, 10g Nhục thung dung.
Phụ liệu: Giăm bông, nấm hương, măng đông, nước gà trong (lượng thích hợp).
Chế pháp:
Làm sạch, bỏ đầu và móng bồ câu, chặt thành miếng, chần qua nước sôi rồi vớt ra. Đông trùng hạ thảo rửa bằng nước ấm, thêm ít rượu vàng, hầm 1 giờ. Đỗ trọng, Nhục thung dung rửa sạch, ngâm nở nấm hương, măng đông, giăm bông cắt lát. Xếp bồ câu, giăm bông, măng đông, nấm hương vào nồi hấp, phủ lên đông trùng hạ thảo, Đỗ trọng, Nhục thung dung, thêm ít nước gà trong, muối, rượu vàng để nêm, cho vào lồng hấp khoảng 1 giờ tới khi thịt bồ câu mềm, bỏ bã Đỗ trọng, Nhục thung dung.
Dùng: Uống nước canh, ăn thịt.
Nguồn: 《Gia đình thực dụng trung y toàn thư》
“Nhị đông nhị địa tửu” được phối chế thế nào?
“Nhị đông nhị địa tửu” có công dụng bổ thận trợ dương, có hiệu quả nhất định với chứng đau lưng – chân do thận hư.
Chủ liệu:
Chế pháp: Giã dập chung các vị thuốc trên thành bột thô, gói trong vải trắng, cho vào bình, ngâm cùng rượu trắng 7–12 ngày rồi uống.
Cách dùng: Mỗi lần uống 15g lúc đói, sáng tối mỗi ngày 1 lần.
Nguồn: 《Trung Quốc dược thiện đại từ điển》
39/Thoát vị đĩa đệm thắt lưng có thể dùng những trung dược nào để điều trị?
Dựa theo lý luận cơ bản của y học cổ truyền, kết hợp tình trạng cụ thể của bệnh nhân, lựa chọn bài thuốc phù hợp có thể điều trị hiệu quả thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
(1) Ở giai đoạn khởi phát, hoặc khi khí trệ huyết ứ rõ, trọng dụng các vị thuốc thông kinh hoạt huyết, thư cân chỉ thống như Đương quy, Đan sâm, Ngưu tất, Chỉ xác, Tam thất, Hồng hoa, Nhũ hương, Một dược, Xuyên khung, v.v.
(2) Với chứng hàn thấp nặng, gia thêm các vị kiện tỳ lợi thấp như Can khương, Bạch truật, Phục linh, Cam thảo, v.v.; nếu phong thấp nặng, thêm các vị khu phong trừ thấp như Độc hoạt, Tỳ giải, Tần giao, Phòng phong, Quế chi, Tế tân, v.v.
(3) Trường hợp bệnh lâu ngày, có thể dùng thêm các vị thuốc bổ thận dương hoặc bổ thận âm như Tang ký sinh, Thục địa, Câu kỷ tử, Nữ trinh tử, Bổ cốt chi, Hạn liên thảo, v.v.
Tóm lại, bất kể phối phương thế nào, “biện chứng thi trị” (chẩn đoán theo chứng và điều trị) mới là nguyên tắc quan trọng nhất để đạt được hiệu quả hài lòng.
40/Trung dược điều trị đau lưng thể khí trệ huyết ứ như thế nào?
Đau lưng thể khí trệ huyết ứ chủ yếu biểu hiện đau thắt lưng kịch liệt, lan xuống chân, đau có điểm cố định, ấn vào đau tăng; lưỡi tím tối, mạch sáp hoặc Huyền Sác. Phép trị nên hoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống, có thể chọn dùng Thân thống trục ứ thang gia giảm: Đương quy vĩ 15g, Chế nhũ hương 9g, Chế một dược 9g, Ngũ linh chi 9g, Xuyên khung 9g, Đào nhân 9g, Hương phụ 9g, Ngưu tất 9g, Địa long 9g, Kê huyết đằng 9g, Khương hoạt 9g, Hồng hoa 6g, Cam thảo 6g. Trong bài trọng dụng Đương quy vĩ, Đào nhân, Hồng hoa để hoạt huyết hóa ứ, phối hợp Nhũ hương, Một dược, Hương phụ để hoạt huyết lý khí, đồng thời dùng Địa long, Khương hoạt để thông lạc chỉ thống. Nếu khí trệ rõ, có thể thêm Chỉ xác, Sa nhân, v.v.
41/Trung dược điều trị đau lưng thể phong hàn thấp như thế nào?
Đau lưng thể phong hàn thấp chủ yếu có biểu hiện vùng lưng – chân nặng nề, xoay trở bất lợi, tiến triển dần, trời lạnh nặng hơn, lưỡi nhạt, rêu trắng nhớt, mạch Trầm Hoãn. Phép trị nên khu phong tán hàn, hóa thấp trừ tý, có thể chọn dùng Tuyên tý thang: Phòng phong 15g, Quế chi 15g, Chế Xuyên ô 3g, Chế Thảo ô 3g, Lạc thạch đằng 15g, Đương quy 15g, Thương truật 12g, Ý dĩ nhân 12g, Độc hoạt 9g, Tang ký sinh 9g. Đây là bài kinh nghiệm của Lâm thị (Lâm Như Cao) ở Phúc Châu, trong đó trọng dụng nhiều vị thuốc khu phong trừ thấp, tán hàn chỉ thống. Nếu phong thịnh có thể thêm Tần giao, Khương hoạt; nếu thấp thịnh thêm Mộc qua, Phòng kỷ; nếu hàn thịnh thêm Can khương, Chế phụ tử; nếu phong hàn thấp tà kiêm ứ huyết thì thêm Chế nhũ hương, Một dược, Đào nhân, Hồng hoa, v.v.
42/Trung dược điều trị đau lưng thể thận hư như thế nào?
Đau lưng thể thận hư chủ yếu có chứng trạng thắt lưng – chân mỏi yếu không lực, dây dưa lâu ngày. Do đau lưng thể thận hư thường là bệnh lâu năm hoặc xảy ra ở người lớn tuổi, ngoài thận hư còn kèm theo khí huyết hoặc đàm thấp ứ trệ, nên phép trị là ôn dương ích khí, bổ thận điền tinh, kiêm hoạt huyết thông lạc, có thể chọn dùng Gia vị Dương hòa thang: Thục địa 30g, Lộc giác sương 10g, Thổ miết trùng 10g, Bào khương thán 6g, Nhục quế 6g, Ma hoàng 4g, Hoàng kỳ 20g, Bạch giới tử 8g, Ngô công 1 con, Cam thảo 6g. Trong phương, Thục địa, Lộc giác sương có tác dụng bổ thận điền tinh, Nhục quế, Hoàng kỳ ôn dương ích khí, Ma hoàng, Bạch giới tử có tác dụng trừ đàm trục thấp, thêm Ngô công để khử phong thông lạc. Nếu đau kịch liệt có thể gia Chế nhũ hương, Một dược, Xuyên đoạn; nếu thận hư rõ rệt có thể thêm Đỗ trọng, Cẩu tích, Tang ký sinh.
43/ Trung dược ngoại trị pháp điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng như thế nào?
Trung dược ngoại trị pháp là một trong những liệu pháp truyền thống của y học cổ truyền. Ngay từ thời 《Nội kinh》 đã có ghi chép về các liệu pháp ngoại trị như đắp dán, chườm, hun rửa, tắm rửa, v.v. Trong chuyên khoa chấn thương chỉnh hình, phương pháp ngoại trị được ứng dụng rộng rãi.
Khi điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng, ngoài phép biện chứng thi trị bằng thuốc sắc và thuốc thành phẩm, còn có thể vận dụng ngoại trị pháp truyền thống của trung dược để tiến hành điều trị tại chỗ. Lâm sàng chứng minh, dùng trung dược hoạt huyết hóa ứ, thư cân chỉ thống để dán ở thắt lưng, có hiệu quả giảm triệu chứng rất rõ. Để tiện dụng, nhiều loại dược phẩm dùng ngoài đã được chế thành cao dán, rượu xoa, dầu xoa như Chánh cốt thủy, Chánh thống cao, Xạ hương tráng cốt cao, Tức thương lạc, v.v., người bệnh có thể sử dụng dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc. Ngoài ra, kết hợp lý liệu (vật lý trị liệu) với phương pháp điện di ion trung dược cũng là một hình thức kéo dài của ngoại trị pháp trong trung y.
Ly Nguyễn Nghị dịch
Top of Form